Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Klein warkruid - Cuscuta epithymum

Andere namen

Frysk:Lytse wynsels

English:Clover dodder

Français:Petite cuscute

Deutsch:Quendelseide

Verouderde of andere namen:Duivelsnaaigaren

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Solanales

Familie: Convolvulaceae (Windefamilie)

Geslacht: Cuscuta (Warkruid)

Soort: Cuscuta epithymum

Naamgeving (Etymologie): Cuscuta komt van het Griekse kassutoo (herstellen). Dit zou er op slaan, dat de plant verschillende planten onderling verbond. Epithymum betekent op tijm groeiend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur:Eenjarig.

Plantvorm:Parasiet

Winterknoppen:Therofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 30-60 cm.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Frank Vincentz -CC BY-SA 3.0


Nanosanchez - Public Domain

Wortels: Zuigworteltjes, waarmee de plant voedingsstoffen uit de gastheerplant haalt.


Neuchâtel Herbarium -CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -CC BY-SA 3.0

Stengels en bladeren: De rode of paarsachtige stengels zijn draaddun, sterk vertakt en in elkaar verward. De blaadjes zijn gereduceerd tot kleine rode schubjes op de stengels.


Nanosanchez - Public Domain


Retama -CC BY-SA 3.0


Meneerke bloem -CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer -CC BY-SA 4.0

Bloemen:Tweeslachtig. De bloemen vormen dichtbloemige, ronde kluwens. Ze zijn klokvormig, rozewit, vijftallig en 3-4 mm. Ze verspreiden een duidelijke geur. Verder hebben ze afstaande,eirondeslippen. Dekroonslippen zijn toegespitst, tongvormig en regelmatiggewimperd. Ze liggen tegen hetvruchtbeginsel aan. In net geopende bloemen zijn de tweestijlen en de draadvormige stempels langer dan het vruchtbeginsel en steken dan buiten dekroon uit.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Joke Schaminée-Sluis - verspreidingsatlas.nl


© Edwin de Weerd - verspreidingsatlas.nl


Jerzy Opiola -CC BY-SA 4.0

Vruchten: Eendoosvrucht. De vruchten zijn bolvormig, soms iets afgeplat en ongeveer 2 mm. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar).Tweezaadlobbig.


Lazaregagnidze -CC BY-SA 3.0


Julia Scher - bugwood.org -CC BY-SA 3.0


Steve Hurst - USDA-NRCS PLANTS Database


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen op droge, voedselarme, kalkarme tot kalkhoudende zandgrond. Deze stengelparasiet woekert het meest op Struikhei (vooral op jonge heide en gemaaide of afgebrande heide), maar ook wel op Gaspeldoorn en klavers, soms ook op Dophei en Brem en op kalkhoudende grond vooral op Geel walstro, Grote tijm en Gewone rolklaver.

Groeiplaatsen: Heide (vaak op plagplekken of op heide die opnieuw uitloopt na brand), laagblijvend grasland (o.a. op kalkhellingen), zeeduinen (duinvalleien) en heidekwekerijen.

Verspreiding

Wereld:Gematigde en warmere streken in Europa en West-Azië en in Noordwest-Afrika.


gbif.org

Nederland:Zeldzaam in het oosten en midden van het land en zeer zeldzaam in Zuid-Limburg en in de duinen.
Rode lijst 2012. Kwetsbaar. Trend sinds 1950: zeer sterk afgenomen. Vrij zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen:Zeldzaam in de Kempen. Elders zeer zeldzaam (in de duinen slechts op 1 plek gevonden, parasiterend op Geel walstro). Sterk afgenomen.
Rode lijst. Bedreigd. Beschermd.

Wallonië: Zeer zeldzaam. Na 1980 nog slechts op acht plaatsen aangetroffen.
Rode lijst. Bedreigd. Beschermd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 8, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1844)


Flora Batava, deel 8, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1844)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 4, Johann Carl Krauss (1800)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 4, Johann Carl Krauss (1800)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

     

© 2001-2018 K.M. Dijkstra