Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Kleine bevernel - Pimpinella saxifraga

Andere namen

Frysk: Lyts wyld anys

English: Burnet Saxifrage

Français: Petit Boucage

Deutsch: Kleine Bibernelle

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Apiales

Familie: Apiaceae (Schermbloemenfamilie)

Geslacht: Pimpinella (Bevernel)

Soort: Pimpinella saxifraga

Naamgeving (Etymologie): Er was voorheen veel verwarring over de naam Pimpernel. De wortelbladen van Pimpinella lijken namelijk op die van Sanguisorba (Nederlandse naam Pimpernel). Pimpinella of Bi-pinella (Latijn) betekent tweenervig. Saxifraga is afgeleid van het Latijnse saxum (rots) en frango (breken), dus rotsen brekend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juli, augustus en september.

Afmeting: 15-70 cm.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Liczyrzepa - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Wortels: Een penwortel. Aan de wortelhals zie je de vezelige resten van de afgestorven bladstelen.


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De stengels zijn met merg gevuld of hebben in de vruchttijd een nauwe holte. Verder zijn ze rond, fijn gestreept, kortharig, nauwelijks geribd  en stevig. Ze zijn moeilijk door te breken.


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De bladeren zijn zeer veranderlijk. De onderste bladeren zijn dof van kleur, eirond, één- tot tweevoudig geveerd met twee tot zeven gezaagde tot veerspletige blaadjes. Ze zijn 1-1,5 cm. De middelste bladeren zijn dubbel geveerd.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De 2 mm grote bloemen zijn wit. De stijlen zijn in de bloeitijd korter dan het vruchtbeginsel.


Piet Bremer - CC BY-NC-SA 3.0 NL


$Mathe94$ - CC BY-SA 3.0


$Mathe94$ - CC BY-SA 3.0


Mark14 - CC BY 2.0

Vruchten: Een splitvrucht. De vruchten zijn eivormig, 2-2½ mm, met weinig opvallende ribben. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op droge tot matig vochtige, voedselarme tot matige voedselrijke, zwak zure, neutrale of basische, kalkhoudende, niet te sterk bemeste grond (lemig zand, leem, löss, lichte zavel, mergel en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Grasland (ruig grasland, schraal grasland, weiland en kalkgrasland), bermen, rotsen, heide, zeeduinen, rivierdijken, kanaaldijken en langs spoorwegen (spoordijken).

Verspreiding

Wereld: Het grootste deel van Europa. Oostelijk tot in Centraal-Azië. Ingeburgerd in Noord-Amerika en Nieuw-Zeeland.


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen in Zuid-Limburg, het oostelijke rivierengebied en in de Zeeuwse en Hollandse duinen en vrij zeldzaam in het oosten van Nederland. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Kwetsbaar. Trend sinds 1950: sterk afgenomen. Vrij zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Algemeen in de Maasvallei en vrij algemeen in de Leemstreek en de Duinen. Elders zeldzamer.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Vrij algemeen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 12, Jan Kops, P. M. E. Gevers Deijnoot en F. A. Hartsen (1865)


Flora Batava, deel 12, Jan Kops, P. M. E. Gevers Deijnoot en F. A. Hartsen (1865)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 7, Adolphus Ypey (1813)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 7, Adolphus Ypey (1813)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

   

© 2001-2018 K.M. Dijkstra