Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Kleine wolfsmelk - Euphorbia exigua

Andere namen

Frysk: Lyts duveldrek

English: Dwarf Spurge

Français: Euphorbe exiguë

Deutsch: Kleine Wolfsmilch

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Malpighiales

Familie: Euphorbiaceae (Wolfsmelkfamilie)

Geslacht: Euphorbia (Wolfsmelk)

Soort: Euphorbia exigua

Naamgeving (Etymologie): Wolfsmelk heeft te maken met het giftige melksap dat vrijkomt als de stengels doorbreekt. Het sap heeft een bijtend en branderig (met name voor huid en ogen) effect en de 'wolf' (in de betekenis van de duivel) werd gezien als de veroorzaker.
Er zijn twee verklaringen van de wetenschappelijke naam Euphorbia.
1. Euphorbia is genoemd naar Euphorbios, de Griekse lijfarts van koning Juba de Tweede van Mauretanië. Hij gebruikte planten van het geslacht Euphorbia als geneeskruid.
2. Euphorbia komt van eu (goed) en pherboo (voeden), omdat het melksap werd gebruikt ter genezing van teringlijders.
Exigua betekent klein.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 7-30 cm.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Aroche - CC BY-SA 2.5


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan-Xp - CC BY-SA 3.0

Wortels


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De kale stengels zijn eerst weinig of niet vertakt, maar in de herfst groeien ze vaak breed uit. Bij het doorbreken van een stengel zie je melksap.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De verspreidstaande bladeren zijn grijsgroen, niet getand en lijnvormig. Naar de voet worden ze breder en naar de top lopen ze in een fijne stekelpunt uit. Vaak zijn ze niet gesteeld met een verbrede voet. Ze zijn een 0,5-3 cm lang. De schutbladen zijn driehoekig-eirond met een hartvormige voet.


Aroche - CC BY-SA 2.5


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Stefan-Xp - CC BY-SA 3.0


Stefan-Xp - CC BY-SA 3.0

Bloemen: Eenslachtig. Eenhuizig. De bloeiwijze bestaat uit drie tot vijf schermstralen. Dehoningklieren zijn halvemaanvormig en lopen in draadvormige hoorntjes uit.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een kluisvrucht. De gladde vruchten zijn 1,6-2 mm. De zaden zijn bleekgrijs en wrattig. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Daniela Longo en Giorgio Faggi - CC BY-NC-ND 4.0


herbario.ipe.csic.es


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, vrij warme, open plaatsen (pioniervegetatie) op vochtige, matig voedselrijke, kalkrijke, vaak kleiige, niet te sterk bemeste grond (leem, klei, mergel en löss).

Groeiplaatsen: Omgewerkte grond, akkers (graan- en hakvruchtakkers en stoppelvelden), braakliggende grond, perken, bermen en dijken (padranden en open plekken) en langs spoorwegen (spoorbermen).

Verspreiding

Wereld: Middellandse-Zeegebied en West- en Midden-Europa. Noordelijk tot in het Oostzeegebied.


gbif.org

Nederland: Vrij zeldzaam in Zeeland, in het rivierengebied, aangrenzend Noord-Brabant en in Gelderland, zeldzaam in Zuid-Limburg en zeer zeldzaam in laagveengebieden, in het noordelijk zeekleigebied en in de Hollandse en Zeeuwse duinen.
Rode lijst 2012. Kwetsbaar. Trend sinds 1950: zeer sterkgenomen. Vrij zeldzaam. Al voor 1500 ingevoerd (archeofyt).


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeldzaam in de Leemstreek, het kustgebied en de Maasvallei. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst. Kwetsbaar.

Wallonië: Vrij zeldzaam in de zuidelijke Ardennen en in het Maasgebied en zeldzaam in Brabant. Elders zeer zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 7, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1836)


Flora Batava, deel 7, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1836)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra