Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Kleine steentijm - Clinopodium acinos

Frysk: Kalktime

English: Basil Thyme

FranÁais: Petit Basilic

Deutsch: Steinquendel

Synoniemen: Acinos arvensis, Calamintha acinos, Satureja acinos, Thymus acinos

Familie: Lamiaceae (Lipbloemenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Clinopodium (Oud-Grieks voor voetenbankje) en komt van van klinoo (neerliggend) en podion (voetje), d.w.z. planten met een liggende stengel. Clinopodium verwijst naar de harige schutbladen, die een bankje voor de bloemen vormen. Waarschijnlijk werd echter vroeger tijm met deze naam bedoeld. Acinos komt van het Griekse akinos, een welriekend kruid.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig, maar soms overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt of chamaefyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 15-30 cm.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl

© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0 at

Wortels


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: De opstijgende stengels zijn vertakt.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0 at


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0 at

Bladeren: De behaarde bladen zijn vrij stevig met meestal een omgerolde rand. Ze zijn eirond tot bijna langwerpig, vaak min of meer ruitvormig, met van onderen uitspringende nerven, zwak gezaagd en meestal smaller dan 1 cm.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 3.0 at


Catherine Mahyeux -
tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


bertrant.bui -
tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR

Bloemen: Tweeslachtig (een bloem met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen). Losse eindstandige bloeiwijzen met schijnkransen van twee tot tien bloemen. De 0,7-1 cm grote bloemen groeien in de oksels van gewone bladeren. Ze zijn paarsblauw of zelden wit met in de keel een witte vlek. Ze steken maar weinig uit de kelk. De kelkbuis heeft aan de voet een uitzakking en naar de top een vernauwing.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

© Gerrit Welgraven - verspreidingsatlas.nl


Hans Toetenel -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Andrea Moro -
CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een splitvrucht. De vruchtkelk is gesloten. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Mathieu Menand -
tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0


Claude Viquesnel -
tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, snel opwarmende, vaak open plaatsen op min of meer droge, voedselarme, kalkrijke grond (mergel, zand en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Akkers (akkeranden), rivierduinen, rivierdijken, zeeduinen (duinhellingen), kalkrijke hellingen, kalkrijke bermen, langs paadjes, grasland (open plaatsen in kalkgrasland), puinhellingen en rotsrichels.

Verspreiding

Wereld: Zuid-, West- en Midden-Europa, Zuidwest-AziŽ en Noordwest-Afrika (Atlasgebergte). Ingeburgerd in Noord-Amerika.

Nederland: Vrij zeldzaam in de Hollandse duinen en zeer zeldzaam in Zuid-Limburg, Zeeland en in het rivierengebied.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam.
WalloniŽ:
Vrij zeldzaam. Het meest  in het Maasdistrict.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Wilde Basilicom
Cruijdeboek, deel 2, Rembert Dodoens. Bloemen, welrieckende cruyden, saden, ende dyer ghelijcken (1554)


Botanische wandplaten


Deutschlands flora, deel 16, J. Sturm, J.W. Sturm (1835-1837)


Genera plantarum florae germanicae, Conspectus, deel 5, T.F.L. Nees von Esenbeck (1845)


New KreŁterbuch, L. Fuchs (1543)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 7, J.E. Sowerby (1867)


Flora Londinensis, deel 1, William Curtis (1775-1777)


Herbier de la France, deel 5, P. Bulliard (1776-1783)


Clinopodium vulgare
Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)


Flora von Deutschland, ÷sterreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomť (1885-1905)


Flora regni borussici, deel 3, A.G. Dietrich (1835)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Bilder ur Nordens Flora, deel 3, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Flora Parisiensis, deel 2, P. Bulliard (1776-1781)


Atlas des plantes de France, deel 3, Amťdťe Masclef (1893)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL