Wilde planten in Nederland en België

Kleine tijm - Thymus serpyllum

Frysk: Wylde time

English: Wild Thyme

Français: Thym serpolet

Deutsch: Feldthymian

Synoniemen: Wilde tijm

Familie: Lamiaceae (Lipbloemenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Thymus kan afgeleid zijn van het Griekse thuo (parfumeren), vanwege de geur, thyo (offeren), omdat het kruid als een soort wierook gebruikt werd in tempels, van thymos (kracht) of van thumos (passie). Serpyllum is de oude naam voor tijm en betekent kruiper.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid, halfstruikje.

Winterknoppen: Chamaefyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 2-15 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Krzysztof Ziarnek -
GFDL

Wortels


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: De kruipende stengels hebben stompe kanten. Ze zijn rondom behaard en wortelen op de knopen. De bloeistengels zijn opstijgend. Dichte polletjes vormend.


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0


Vojtech Zavadil -
CC BY-SA 3.0

Bladeren: De nauwelijks gesteelde bladeren zijn langwerpig tot lijnvormig. Ze zijn smaller dan die bij de andere twee soorten tijm. Aan de rand ziten vaak lange, witte en vaak kronkelige wimperharen. De bladeren hebben van onderen duidelijke verdikte nerven. Van boven zijn ze kaal.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Niels Jeurink - verspreidingsatlas.nl


Guérin Nicolas -
CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen groeien in bolvormige hoofdjes. Ze zijn paars of roze en 3-7 mm. De bovenste kelktanden zijn ongeveer even lang als breed. De bovenste drie kelktanden zijn breed driehoekig. De onderste twee zijn smal langwerpig.


© Niels Jeurink - verspreidingsatlas.nl


4028mdk09 -
CC BY-SA 3.0


H. Zell -
CC BY-SA 3.0


Vojtech Zavadil -
CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een splitvrucht. Tweezaadlobbig.


AnRo0002 -
CC0


AnRo0002 -
CC0


AnRo0002 -
CC0


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen op droge, voedselarme, zwak zure, kalkarme zandgrond.

Groeiplaatsen: Struweelranden, zeeduinen, heide (grazige heiderandjes), grasland (ijl grasland), bermen (langs zandwegen) en langs de Maas op zandheuveltjes.

Verspreiding

Wereld: Hoofdzakelijk in Noord-Europa, van Nederland, België en Midden-Duitsland tot Midden-Zweden en Noordwest-Rusland.

Nederland: Zeldzaam in het oosten en midden van het land en zeer zeldzaam in Zuid-limburg, in het rivierengebied en in de Hollandse duinen.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam. Het meest  in de Kempen. Sterk afgenomen.
Wallonië:
Zeer zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Flora Batava, deel 8, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1844)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 1, Dirk Leonard Oskamp (1796)


Serpillum hortense
Cruijdeboek, deel 2, Rembert Dodoens. Bloemen, welrieckende cruyden, saden, ende dyer ghelijcken (1554)


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Die officinellen Pflanzen der Pharmacopoea Germanica, F.G. Kohl (1891-1895)


Medizinal Pflanzen, deel 1, F.E. Köhler, W. Müller (1887)


Atlas der officinellen Pflanzen, deel 1, O.C. Berg, C.F. Schmidt (1891-1893)


Genera plantarum florae germanicae, Conspectus, deel 5, T.F.L. Nees von Esenbeck (1845)


Bilder ur Nordens Flora, deel 1, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Thymus latifolium - Serpillum
Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)


Serpyllum citratum
Hortus Eystettensis, deel 3, Bessler, Basilius (1620)


Deutschlands flora, deel 2, J. Sturm, J.W. Sturm (1801-1802)

Deutschlands flora, deel 16, J. Sturm, J.W. Sturm (1835-1837)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Kräuterbuch, Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild, Friedrich Losch (1914)


Icones plantarum medico-oeconomico-technologicarum, deel 2, F.B. Vietz (1804)


Flora regni borussici, deel 5, A.G. Dietrich (1837)


Plantae medicinales, deel 2, Nees von Esenbeck, M.F. Wijhe, A. Henry (1828-1833)


New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)


Svensk botanik, deel 5, J.W. Palmstruch e.a. (1807)


Atlas des plantes de France, deel 3, Amédée Masclef (1893)


Flora Parisiensis, deel 5, P. Bulliard (1776-1781)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL