Wilde planten in Nederland en België

Kleine veenbes - Vaccinium oxycoccos

Frysk: Feanbei

English: Small Cranberry

Français: Canneberge

Deutsch: Gewöhnliche Moosbeere

Synoniemen: Oxycoccus palustris

Familie: Ericaceae (Heifamilie)

Naamgeving (Etymologie): Vaccinium komt van het Latijnse woord vacca (koe) en baccinium (bessen), een bes die graag door koeien wordt gegeten. Oxycoccus betekent met scherpe (zure) bessen.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Halfstruikje of dwergstruik.

Winterknoppen: Chamaefyt.

Bloeimaanden: Mei en juni.

Afmeting: 15-20 cm.


Piet Bremer -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Maseltov -
CC BY-SA 3.0 de

Wortels: De stengels kunnen wortelen.


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: De zeer dunne stengels kruipen over de grond.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Olivier Pichard -
CC BY-SA 3.0


Bouba -
CC BY-SA 2.5


Roland zh -
CC BY-SA 3.0

Bladeren: De wintergroene blaadjes zijn smal eirond met een gave, sterk omgerolde rand. Van boven zijn ze diepgroen en van onderen witachtig. Ze zijn 3-8 mm lang. In het midden van de bloemsteel of iets daaronder groeien zeer kleine steelblaadjes.


Qwert1234 - Public Domain


Pleple2000 -
GFDL


Folker Silge -
CC BY-SA 3.0


Hajotthu -
CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De roze, 0,6-1 cm grote bloemen groeien met twee tot vier bij elkaar aan het einde van de stengels. Elke bloem heeft vier teruggeslagen kroonslippen. De helmdraden zijn van buiten kaal. De rode bloemsteel is fijn behaard en 2-5 cm.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


Mattivirtala -
CC0


Qwert1234 - Public Domain

Vruchten: Een bes. De bolvormige tot peervormige, rode of bruinachtige, zelden witte bessen zijn 0,8-1 cm. Vaak zijn ze gespikkeld. Ze zijn eetbaar en zwak zuur van smaak. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Atriplexmedia -
CC BY-SA 3.0


Atriplexmedia -
CC BY-SA 3.0


Christian Fischer -
CC BY-SA 3.0

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op constant natte, voedselarme, zure grond (zand, leem en veen).

Groeiplaatsen: Heide (venige, natte heide, tussen veenmos in levend hoogveen, langs heidevennen en in verlandende vennen), laag struweel, moerassen (veenmosrietland, langs hoogveendijkjes, ijle mosrijke dopheivegetaties aan de rand van brongebieden en grasland (bovenveengrasland).

Verspreiding

Wereld: Koel-gematigde streken op het noordelijk halfrond.

Nederland: Vrij zeldzaam in Zuidoost-Fryslân, Drenthe en Noordwest-Overijssel, zeldzaam in het oosten en het midden, in Noord-Brabant en in Noord-Limburg en zeer zeldzaam in laagveengebieden.

Vlaanderen: Zeldzaam. Het meest  in de Kempen.
Wallonië:
Zeldzaam. Het meest in de Hoge Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 5, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1828)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 7, Adolphus Ypey (1813)


Vollständige Beschreibung und Abbildung der Sämmtlichen Holzarten, F.L. Krebs (1826)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)


Flora regni borussici, deel 2, A.G. Dietrich (1834)


Sudetenflora, M. Winkler (1900)


Genera plantarum florae germanicae, Conspectus, deel 6, T.F.L. Nees von Esenbeck (1859)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Flora Parisiensis, deel 8, P. Bulliard (1776-1781)


La Belgique horticole, journal des jardins et des vergers, deel 25 (1875)


British phaenogamous botany, deel 6: W. Baxter (1834-1843)


Hortus Eystettensis, deel 3, Bessler, Basilius (1620)


Svensk botanik, deel 1, J.W. Palmstruch e.a. (1807)


Bilder ur Nordens Flora, deel 1, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 6, J.E. Sowerby (1866)


British entomology, deel 6, J. Curtis (1823-1840)


Palustria vaccinia
Plantarum seu stirpium icones, deel 2, M. de Lobel (1581)


Stirpium historiae pemptades sex, sive libri XXX, R. Dodonaeus [Dodoens] (1583)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL