Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Kleine wolfsmelk - Euphorbia exigua

Frysk: Lyts duveldrek

English: Dwarf Spurge

FranÁais: Euphorbe exiguŽ

Deutsch: Kleine Wolfsmilch

Synoniemen:

Familie: Euphorbiaceae (Wolfsmelkfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Wolfsmelk heeft te maken met het giftige melksap dat vrijkomt als de stengels doorbreekt. Het sap heeft een bijtend en branderig (met name voor huid en ogen) effect en de 'wolf' (in de betekenis van de duivel) werd gezien als de veroorzaker.
Er zijn twee verklaringen van de wetenschappelijke naam Euphorbia.
1. Euphorbia is genoemd naar Euphorbios, de Griekse lijfarts van koning Juba de Tweede van MauretaniŽ. Hij gebruikte planten van het geslacht Euphorbia als geneeskruid.
2. Euphorbia komt van eu (goed) en pherboo (voeden), omdat het melksap werd gebruikt ter genezing van teringlijders.
Exigua betekent klein.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 7-30 cm.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Aroche -
CC BY-SA 2.5


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0


Stefan-Xp -
CC BY-SA 3.0

Wortels


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: De kale stengels zijn eerst weinig of niet vertakt, maar in de herfst groeien ze vaak breed uit. Bij het doorbreken van een stengel zie je melksap.


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De verspreidstaande bladeren zijn grijsgroen, niet getand en lijnvormig. Naar de voet worden ze breder en naar de top lopen ze in een fijne stekelpunt uit. Vaak zijn ze niet gesteeld met een verbrede voet. Ze zijn een 0,5-3 cm lang. De schutbladen zijn driehoekig-eirond met een hartvormige voet.


Aroche -
CC BY-SA 2.5


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Stefan-Xp -
CC BY-SA 3.0


Stefan-Xp -
CC BY-SA 3.0

Bloemen: Eenslachtig. Eenhuizig. De bloeiwijze bestaat uit drie tot vijf schermstralen. De honingklieren zijn halvemaanvormig en lopen in draadvormige hoorntjes uit.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een kluisvrucht. De gladde vruchten zijn 1,6-2 mm. De zaden zijn bleekgrijs en wrattig. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Daniela Longo en Giorgio Faggi -
CC BY-NC-ND 4.0


herbario.ipe.csic.es


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, vrij warme, open plaatsen (pioniervegetatie) op vochtige, matig voedselrijke, kalkrijke, vaak kleiige, niet te sterk bemeste grond (leem, klei, mergel en lŲss).

Groeiplaatsen: Omgewerkte grond, akkers (graan- en hakvruchtakkers en stoppelvelden), braakliggende grond, perken, bermen en dijken (padranden en open plekken) en langs spoorwegen (spoorbermen).

Verspreiding

Wereld: Middellandse-Zeegebied en West- en Midden-Europa. Noordelijk tot in het Oostzeegebied.

Nederland: Vrij zeldzaam in Zeeland, in het rivierengebied, aangrenzend Noord-Brabant en in Gelderland, zeldzaam in Zuid-Limburg en zeer zeldzaam in laagveengebieden, in het noordelijk zeekleigebied en in de Hollandse en Zeeuwse duinen.

Vlaanderen: Zeldzaam. Het meest  in de Leemstreek, het kustgebied en de Maasvallei.
WalloniŽ:
Vrij zeldzaam. Het meest  in de zuidelijke Ardennen en in het Maasgebied en in Brabant.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 7, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1836)


Deutschlands flora, deel 20, J. Sturm, J.W. Sturm (1845-1849)


Sšmmtliche Giftgewšchse Deutschlands, E. Winkler (1853)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 8, J.E. Sowerby (1868)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Icones plantarum rariorum, N.J. von Jacquin, deel 1 (1781-1786)


Esula exigua Tragi
Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)


Svensk botanik, deel 9, J.W. Palmstruch e.a. (1807-1838)


Flora Londinensis, deel 4, William Curtis (1781-1784)


La flore et la pomone francaises, deel 2, J.H. Jaume Saint-Hilaire (1829)


Flora Parisiensis, deel 5, P. Bulliard (1776-1781)
Flora Parisiensis, deel 6, P. Bulliard (1776-1781)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL