Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Klein warkruid - Cuscuta epithymum

Frysk: Lytse wynsels

English: Clover dodder

FranÁais: Petite cuscute

Deutsch: Quendelseide

Synoniemen: Duivelsnaaigaren

Familie: Convolvulaceae (Windefamilie)

Naamgeving (Etymologie): Cuscuta komt van het Griekse kassutoo (herstellen). Dit zou er op slaan, dat de plant verschillende planten onderling verbond. Epithymum betekent op tijm groeiend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Parasiet.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 30-60 cm.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Frank Vincentz -
CC BY-SA 3.0


Nanosanchez - Public Domain

Wortels: Zuigworteltjes, waarmee de plant voedingsstoffen uit de gastheerplant haalt.


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels en bladeren: De rode of paarsachtige stengels zijn draaddun, sterk vertakt en in elkaar verward. De blaadjes zijn gereduceerd tot kleine rode schubjes op de stengels.


Nanosanchez - Public Domain


Retama -
CC BY-SA 3.0


Meneerke bloem -
CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen vormen dichtbloemige, ronde kluwens. Ze zijn klokvormig, rozewit, vijftallig en 3-4 mm. Ze verspreiden een duidelijke geur. Verder hebben ze afstaande,eirondeslippen. De kroonslippen> zijn toegespitst, tongvormig en regelmatig gewimperd. Ze liggen tegen het vruchtbeginsel aan. In net geopende bloemen zijn de twee stijlen en de draadvormige stempels langer dan het vruchtbeginsel en steken dan buiten de kroon uit.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Joke Schaminťe-Sluis - verspreidingsatlas.nl


© Edwin de Weerd - verspreidingsatlas.nl


Jerzy Opiola -
CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een doosvrucht. De vruchten zijn bolvormig, soms iets afgeplat en ongeveer 2 mm. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Lazaregagnidze -
CC BY-SA 3.0


Julia Scher - bugwood.org -
CC BY-SA 3.0


Steve Hurst - USDA - NRCS PLANTS Database


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen op droge, voedselarme, kalkarme tot kalkhoudende zandgrond. Deze stengelparasiet woekert het meest op Struikhei (vooral op jonge heide en gemaaide of afgebrande heide), maar ook wel op Gaspeldoorn en klavers, soms ook op Dophei en Brem en op kalkhoudende grond vooral op Geel walstro, Grote tijm en Gewone rolklaver.

Groeiplaatsen: Heide (vaak op plagplekken of op heide die opnieuw uitloopt na brand), laagblijvend grasland (o.a. op kalkhellingen), zeeduinen (duinvalleien) en heidekwekerijen.

Verspreiding

Wereld: Gematigde en warmere streken in Europa en West-AziŽ en in Noordwest-Afrika.

Nederland: Zeldzaam in het oosten en midden van het land en zeer zeldzaam in Zuid-Limburg en in de duinen. Zeer sterk achteruitgegaan.

Vlaanderen: Zeldzaam. Sterk afgenomen.
WalloniŽ:
Zeer zeldzaam. Na 1980 nog slechts op acht plaatsen aangetroffen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 8, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1844)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 4, Johann Carl Krauss (1800)


Epispartum aut Epigenistron
Cruijdeboek, deel 3, Rembert Dodoens. Wortelen, medecynale cruyden, ende quaden hinderlijcke ghewassen (1554)


Flora Medica, D.N.F. Dietrich (1831)


Unkrauttaflen - Weed plates - Planches des mauvaises herbes - Ugressplansjer, E. Korsmo (1934-1938)


Repršsentanten einheimischer Pflanzenfamilien in bunten Wandtafeln mit erlšuterndem Text, C. Bollmann (1879-1882)


British entomology, deel 3, J. Curtis (1823-1840)


Epithymum graecorum et arabum
Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)


Iconographia botanica seu plantae criticae, H.G.L. Reichenbach (1823-1832)


Botanischer Bilderatlas nach dem natŁrlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 6, J.E. Sowerby (1866)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL