Wilde planten in Nederland en België

Klimop - Hedera helix

Frysk: Klimmerblêd

English: Ivy

Français: Lierre

Deutsch: Efeu

Synoniemen:

Familie: Araliaceae (Klimopfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Hedera komt van het Latijnse haerere (zich vasthechten) of van het Griekse hedzoo (zitten). Helix betekent winding of spiraal.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Struik of liaan.

Winterknoppen: Fanerofyt.

Bloeimaanden: September, oktober, november en december.

Afmeting: 3-30 meter.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Klimop heeft gewone (grond)wortels en speciale hechtwortels om zich vast te hechten aan bomen waarin ze klimmen.


Hechtwortels
Lamiot -
CC BY-SA 4.0


Hechtwortels
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Stengels: De houtige stengels kunnen meters lang worden. Ze kunnen klimmen of kruipen. Kruipende stengels kunnen wortelen.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De verspreidstaande bladeren zijn wintergroen. Ze zijn kaal, glanzend, leerachtig en met drie tot vijf lobben. Ze hebben een hartvormige voet. De bladeren van de bloeiende takken zijn eirond en niet gedeeld.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen vormen bolvormige schermen. Ze zijn geelgroen en 7-9 mm. De vijf kroonbladen zijn ten slotte teruggeslagen. De vijf tot tien meeldraden zijn geel. Het vruchtbeginsel is onderstandig met twee vaak vergroeide stijlen.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een steenvrucht. De donkerblauwe tot zwarte bessen zijn 0,8-1 cm. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige tot meestal beschaduwde plaatsen op matig droge tot matig vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, zwak zure, vrij kalkarme tot vrij kalkrijke grond (zand, leem, mergel, klei en stenige of rotsachtige grond).

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen en parkbossen), bosranden, struwelen, houtwallen, heggen, muren, rotsen en waterkanten (afkalvende oevers van bosbeken).

Verspreiding

Wereld: West-, Midden- en Zuid-Europa, Noordwest-Afrika en Zuidwest-Azië. Ingeburgerd in Amerika, Australië en Nieuw-Zeland.

Nederland: Algemeen.

Vlaanderen: Algemeen.
Wallonië:
Algemeen.

Wetenswaardigheden

Klimop wordt in allerlei vormen gekweekt, onder meer als rechtopstaande struik (deze groeiwijze ontstaat door het stekken van bloeitakken). Als bodem- en muurbedekker wordt vaak een vorm met grote, ondiep gelobde bladeren geplant, die ook verwildert.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 8, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1844)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 4, Johann Carl Krauss (1800)


Cruijdeboek, deel 6, Rembert Dodoens. Van der boomen, haghen, ende alle houtachtighe gewassen, en van huerder vruchten, gummen ende sapen ondersceet, fatsoen, naem, natuere, cracht ende werkinghe (1554)


Naturalis Biodiversity Center


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Vollständige Beschreibung und Abbildung der Sämmtlichen Holzarten, F.L. Krebs (1826)


Unsere Waldbäume, Sträucher und Zwergholzgewächse, L. Klein (1910)


Svensk botanik, deel 6, J.W. Palmstruch e.a. (1807)


Bilder ur Nordens Flora, deel 2, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


British entomology, deel 8, J. Curtis (1823-1840)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 4, J.E. Sowerby (1865)


Atlas des plantes de France, deel 2, Amédée Masclef (1890)


Flora Parisiensis, deel 4, P. Bulliard (1776-1781)


Traité des arbres et arbustes, Nouvelle édition, deel 5, H.L. Duhamel du Monceau, P. Bessa (1812)


Herbier de la France, deel 3, P. Bulliard (1776-1783)


Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)


Icones plantarum sponte nascentium in episcopatu Monasteriensi, deel 1, F. Wernekinck (1798)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora regni borussici, deel 4, A.G. Dietrich (1836)


Genera plantarum florae germanicae, Conspectus, deel 6, T.F.L. Nees von Esenbeck (1854)


Repräsentanten einheimischer Pflanzenfamilien in bunten Wandtafeln mit erläuterndem Text, C. Bollmann (1879-1882)


New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Flora Londinensis, deel 1, William Curtis (1775-1777)


A curious herbal, deel 1, E. Blackwell (1737)


Herbarium Blackwellianum, deel 2, E. Blackwell (1754)


Flore médicale, deel 4, F.P. Chaumeton (1830)


Traité des arbrisseaux et des arbustes cultivés en France, J.H. Jaume Saint-Hilaire (1825)


Description, vertus et usages de sept cents dix-neuf plantes, tant étrangères que de nos climats, deel 1, F.A.P. de Garsault (1767)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL