Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Klimopereprijs - Veronica hederifolia

Andere namen

Frysk: Klimmerblêderf

English: Ivy-leaved Speedwell

Français: Véronique à feuilles de lierre

Deutsch: Efeu-Ehrenpreis

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Lamiales

Familie: Plantaginaceae (Weegbreefamilie)

Geslacht: Veronica (Ereprijs)

Soort: Veronica hederifolia

Naamgeving (Etymologie): De naam ereprijs is mogelijk afkomstig van de Vlaamse botanist Dodoens, die de planten eer ende prijs oft loff gaf vanwege hun geneeskrachtige eigenschappen. Er zijn echter nog een tweetal verklaringen in omloop. Ereprijs zou zijn naam te danken hebben aan het feit dat in de Middeleeuwen winnaars van grote toernooien een krans kregen van deze bloemen. Een derde verklaring is dat een Frankische koning vele jaren aan huiduitslag leed en daarvoor, na goede raad van een jager, dit plantje gebruikte en genas van de huiduitslag. Toen gaf hij het plantje de naam ereprijs. Veronica is genoemd naar de heilige Veronica. Veronica zou in een zweetdoek de afdruk gekregen hebben van het aangezicht van Christus. Sommigen menen in de bloem een weergave te zien van die afdruk. Hederifolia betekent bladen, gelijkend op die van Klimop.

Ondersoorten: Akkerklimopereprijs (subsp. hederifolia) en Bosklimopereprijs (subsp. lucorum).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Maart, april en mei.

Afmeting: 7-30 cm.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Edwin Dijkhuis - verspreidingsatlas.nl


Konrad Lackerbeck - CC0

Wortels


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/

Stengels: De zacht behaarde stengels zijn liggend-opstijgend of staan soms rechtop.


Willie Riemsma - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Erik Simons - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Bert Verbruggen - verspreidingsatlas.nl


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl

Bladeren: De ongeveer 1,5 cm grote bladeren zijn rondachtig of iets niervormig, met drie tot zeven lobben en een grote eindlob. De bladeren zijn onderaan tegenoverstaand, maar verderop staan ze verspreid.


Willie Riemsma - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Bert Verbruggen - verspreidingsatlas.nl


Kristian Peters - CC BY-SA 3.0


Kristian Peters - CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De 2-2,5 mm grote bloemen groeien vanuit een bladoksel. Ze zijn lichtblauw met donkere aders. De middellijn is hoogstens even groot als die van de kelk. De kelkslippen zijn hartvormig. In de vruchttijd hebben ze naar buiten gebogen zijranden. Verder hebben de bloemen vier kroonbladen, twee meeldraden en een bovenstandig vruchtbeginsel met een stijl en stempel.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Bert Verbruggen - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Kaldari - Public Domain

Vruchten: Een doosvrucht. De vruchten zijn bolvormig en aan de randen ingesnoerd. De zaden zijn schotelvormig en hebben een oliehoudend aanhangseltje. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde, open plaatsen (ook als pionier) op matig droge tot matig vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, kalkarme tot vaak kalkhoudende grond (lemig zand, leem, zavel, löss, mergel en lichte klei).
Bosklimopereprijs: Vooral op beschaduwde, zandige grond.

Groeiplaatsen: Akkers, tuinen, wijngaarden, grasland (open plekken en onder groepjes bomen in weiland), bermen, dijken, bossen (aan de voet van steile hellingen en bij boomvoeten), heggen, struwelen, houtwallen, kapvlakten, plantsoenen, waterkanten (beschaduwde, zandige oeverwallen van rivieren en beken) en zeeduinen (ruderale plaatsen).
Akkerklimopereprijs: Het meest in akkers, maar ook wel op open plekken in grasland.

Verspreiding

Wereld: Zuidwest-Azië, Noordwest-Afrika en in Europa, behalve in het noordoosten en het hoge noorden. Plaatselijk ingeburgerd in de Verenigde Staten, Australië en Nieuw-Zeeland.


gbif.org

Nederland: Algemeen.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Akkerklimopereprijs: Algemeen, maar zeldzaam op arme zand- en veengrond en op zware klei.
Bosklimopereprijs: Algemeen in West-Nederland, vooral in de binnenduinrand. Elders vrij zeldzaam tot zeldzaam.

Klimopereprijs

verspreidingsatlas.nl

Akkerklimopereprijs

verspreidingsatlas.nl

Bosklimopereprijs

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Akker-klimopereprijs: Algemeen, maar vrij zeldzaam in de Kempen.
Bos-klimopereprijs: Algemeen in het midden van het land.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Akker-klimopereprijs: Vrij algemeen, maar zeldzaam in de Ardennen.
Bos-klimopereprijs: Vrij algemeen in het midden van het land.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 5, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1828)


Flora Batava, deel 5, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1828)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

     

© 2001-2018 K.M. Dijkstra