Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Klokjesgentiaan - Gentiana pneumonanthe

Andere namen

Frysk: Skieppeklokje

English: Marsh Gentian

Français: Gentiane pneumonanthe

Deutsch: Lungenenzian

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Gentianales

Familie: Gentianaceae (Gentiaanfamilie)

Geslacht: Gentiana (Gentiaan)

Soort: Gentiana pneumonanthe

Naamgeving (Etymologie): Gentiana is genoemd naar Gentius, koning van Illyrië, die de Gele gentiaan zou heben aanbevolen als geneesmiddel. Pneumonanthe is afgeleid van het Griekse pneuma (long) en anthos (bloem).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juli, augustus en september.

Afmeting: 15-60 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Jelle Hofstra - verspreidingsatlas.nl

Wortels


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/

Stengels: De stengels zijn min of meer vierkantig met vier zwakke ribben. Ze kunnen één of meerdere stengels hebben.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Bert Verbruggen - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

Bladeren: De bladeren vormen geen wortelrozet. Ze zijn lijnvormig, maar soms vrij breed langwerpig. Ze hebben één tot drie nerven en zijn alleen helemaal onderaan met elkaar vergroeid. Ze worden tot 5 cm lang.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen staan afzonderlijk aan de top van de stengels en één of twee in de bladoksels. Ze zijn blauw en hebben aan de buitenkant vijf groene strepen. Van binnen zijn ze groen gestippeld. Verder zijn ze trompetvormig en 2½-4½ cm lang. De bloemkroon heeft vier of vijf slippen. De kelkis groen en heeft vijf smalle tanden.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Koen van Zoest - verspreidingsatlas.nl

Vruchten: Een rechtopstaande doosvrucht. Tweezaadlobbig.


Borealis55 - CC0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

   

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op vochtige tot natte, voedselarme, zwak zure tot zure grond (zand, leem en veen).

Groeiplaatsen: Heide (dopheidevelden op leem, o.a. langs paden, bermen in heideontginningen, afgeplagde stukken en glooiingen op de grens van natte heide en grasland) en grasland (blauwgrasland, schraal hooiland en laag blijvend grasland).

Verspreiding

Wereld: Vanaf Midden-Portugal, Midden-Engeland en Zuid-Scandinavië door Midden- en Oost-Europa tot in Centraal-Siberië.


gbif.org

Nederland: Vrij zeldzaam in het oosten en midden van het land en zeer zeldzaam in laagveengebieden en op de Waddeneilanden.
Rode lijst 2012. Gevoelig. Trend sinds 1950: sterk afgenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems. Beschermd.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij zeldzaam in de Kempen. Elders zeer zeldzaam of of ontbrekend.
Rode lijst. Kwetsbaar. Beschermd.

Wallonië: Vrij zeldzaam in de Ardennen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst. Bedreigd. Beschermd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 5, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1828)


Flora Batava, deel 5, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1828)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 2, Martinus Houttuyn (1796)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 2, Martinus Houttuyn (1796)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

 

© 2001-2018 K.M. Dijkstra