Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Knolboterbloem - Ranunculus bulbosus

Andere namen

Frysk: Knolbûterblom

English: Bulbous Buttercup

Français: Renoncule bulbeuse

Deutsch: Knolliger Hahnenfuß

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Ranunculales

Familie: Ranunculaceae (Ranonkelfamilie)

Geslacht: Ranunculus (Boterbloem)

Soort: Ranunculus bulbosus

Naamgeving (Etymologie): Boterbloem heet zo vanwege de boterkleurige bloemblaadjes. Ranunculus is het verkleinwoord van het Latijnse rana (kikker). Ranonkels groeien vaak in of langs het water en in vochtige weiden, de plek waar veel kikkers voor komen. Bulbosus betekent met een bol of een knol.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt of hemikryptofyt.

Bloeimaanden: April, mei en juni.

Afmeting: 15-50 cm.


  © Niels Jeurink - verspreidingsatlas.nl


  © Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


H. Zell - CC BY-SA 3.0


H. Zell - CC BY-SA 3.0

Wortels: Een knolletje.


  © Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


  © Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


  © Grada Menting  - verspreidingsatlas.nl


H. Zell - CC BY-SA 3.0

Stengels: De holle, geribde en rechtopstaande stengels zijn afstaand behaard, maar bovenaan zijn ze aanliggend behaard. De stengelvoet is vlak onder de grond knolvormig verdikt.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


Enrico Blasutto - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De donkergroene, eironde, diep in drieën gedeelde, vaak iets glanzende bladeren hebben meestal een zwarte tekening. De onderste wortelstandige bladeren zijn verdeeld in drie gelobde en getande slippen, de middelste zijn gesteeld, de bovenste hebben smalle slippen. De bladstelen zijn afstaand behaard.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Rasbak - CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De 2-3 cm grote bloemen zijn geel. De vijf kelkbladen zijn lang behaard. Bij het opengaan van de bloemen slaan de vijf gele kelkbladen terug tegen de bloemsteel. De bloembodem is kaal. De bloemstelen zijn gegroefd en aanliggend behaard.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Teun Spaans - CC BY-SA 3.0


H. Zell - CC BY-SA 3.0


MurielBendel - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. Het vruchthoofdje met de vruchtjes is bolvormig. De vruchten zijn glad met een kort zwak gekromd snaveltje. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Marinella Zepigi - CC BY-NC-ND 4.0


Jean-Jacques Houdré - CC BY-SA 2.0 FR


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op droge tot soms matig vochtige, matig voedselarme tot matig voedselrijke, niet zwaar bemeste, neutrale tot meestal kalkrijke grond (lemig zand, leem, mergel, zavel en lichte klei).

Groeiplaatsen: Bermen, grasland (grazige berghellingen, kalkgrasland en schraal grasland), bosjes, zeeduinen (vastgelegde duinen, binnenduinweiland en duinvalleien), begraasde dijken, rivierduinen, mergelhellingen, begraafplaatsen, terreininsnijdingen (met leem aan de oppervlakte) en waterkanten (langs grotere beken en oude rivierlopen).

Verspreiding

Wereld: West- en Midden-Europa, in delen van Zuid-Europa, in het Zwarte-Zeegebied en Noordwest-Afrika. Plaatselijk ingeburgerd in Noord-Amerika en Nieuw-Zeeland.


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen in Zeeland, Zuid-Limburg, Gelderland, Noord-Brabant, de Hollandse duinen, op Texel en in het rivierengebied. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen in duinen, langs de Maas en in de Voerstreek. Elders zeldzamer.
Rode lijst. Achteruitgaand.

Wallonië: Vrij algemeen in Maasgebied, in Brabant en de zuidelijke Ardennen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

     

© 2001-2018 K.M. Dijkstra