Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Knollathyrus - Lathyrus linifolius

Frysk:

English: Bitter Vetchling

FranÁais: Gesse des montagnes

Deutsch: Bergplatterbse

Synoniemen: Lathyrus montanus

Familie: Fabaceae (Vlinderbloemenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Knollathyrus dankt zijn Nederlandse naam aan de niet eetbare knolletjes op de wortelstok. Lathyrus komt van het Griekse Lathyros: een erwtensoort die vroeger door arme mensen werd gegeten. Lathyrus is een samenstelling van la (erg of zeer) en thuros of thyros (afvoerend, prikkelend, heftig en onstuimig), omdat twee Zuid-Europese lathyrussoorten als geslachtsdrift opwekkend bekend stonden. Linifolius betekent lijnvormig.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: April, mei, juni, juli en augustus.

Afmeting: 15-40 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Ondergrondse, sterk vertakte uitlopers met dikke harde knollen op de vertakkingspunten van de uitlopers.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Stengels: De kale stengels zijn zigzagsgewijs gebogen en gevleugeld.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: Geveerde bladeren met ťťn tot drie (zelden vier) paar smal lancetvormige tot elliptische, 1,5-5 cm lange deelblaadjes. De bladas eindigt priemvormig zonder rank of topblaadje. De half-spiesvormige steunblaadjes zijn ongeveer even lang als de bladsteel.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. Langgesteelde trossen met twee tot zes bloemen van 1-1,8 cm. Ze zijn eerst licht paarsrood, later fletsblauw tot groenachtig. De onderste drie kelktanden zijn meer dan half zo lang als de kelkbuis. De kelk is 5Ĺ-7Ĺ mm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. De kale peulen zijn rood- tot zwartbruin, 2,5-4,5 cm lang en 0,4-0,5 cm breed en met een korte snavel. Ze bevatten zes tot tien gladde zaden. Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Vrij zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op matig droge tot min of meer vochtige, matig voedselarme, onbemeste, zwak zure tot neutrale grond (leem en mergel).

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen, kalkrijke hellingbossen en lemige bermen langs boswegen), bosranden, struwelen, kapvlakten, hellingen, heide (grazige plaatsen), grasland (heischraal grasland), bermen en afgravingen (leemgroeven).

Verspreiding

Wereld: West- en Midden-Europa, van Midden-Spanje en de Balkan tot in Midden-ScandinaviŽ.

Nederland: Zeer zeldzaam in Zuid-Limburg, tussen Nijmegen en Gennep, op de Veluwe, in Twente en in Drenthe. Sterk achteruitgegaan.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam. Afgenomen.
WalloniŽ:
Vrij algemeen ten zuiden van de Samber en de Maas, vooral in de Ardennen, maar ook in het Maasdistrict en in Lotharingen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 11, Jan Kops en P. M. E. Gevers Deijnoot (1853)


Deutschlands flora, deel 6, J. Sturm, J.W. Sturm (1806-1808)


Flora regni borussici, deel 7, A.G. Dietrich (1839)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1901-1905)


Flora Londinensis, deel 1, William Curtis (1775-1777)


British entomology, deel 2, J. Curtis (1823-1840)


B. Lathyrus montanus
Bilder ur Nordens Flora, deel 2, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 3, J.E. Sowerby (1864)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL