Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Knolribzaad - Chaerophyllum bulbosum

Frysk: KnolpiipkrŻd

English: Turnip-rooted Chervil

FranÁais: Cerfeuil tubťreux

Deutsch: Knolliger Kšlberkropf

Synoniemen: Knolkervel

Familie: Apiaceae (Schermbloemenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): De Nederlandse naam verwijst naar de geribbelde zaden. Chaerophyllum is afgeleid van het Griekse chairoo (verplegen) en phyllon (blad), dus dat de plant om haar blad gekweekt werd. De naam had oorspronkelijk betrekking op Anthriscus cerefolium. Bulbosum betekent met een bol of een knol.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni en juli.

Afmeting: 60-180 cm.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Fornax -
CC BY-SA 3.0


AnRo0002 -
CC0


Franz Xaver -
CC BY-SA 3.0

Wortels: De korte, dikke wortels zijn tot een knol opgezwollen.


Ouicoude -
CC BY-SA 3.0


Ouicoude -
CC BY-SA 3.0


ngpherbaria.org -
CC BY-NC 3.0


Neuch‚tel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: De holle, rechtopstaande stengels zijn onder de knopen verdikt en hebben aan de voet rode vlekjes. Ze zijn begroeid met stijve, schuin omlaag wijzende haren. Hogerop zijn ze blauw berijpt en kaal.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Fornax -
CC BY-SA 3.0


AnRo0002 -
CC0


AnRo0002 -
CC0

Bladeren: De verspreidstaande, fijn verdeelde bladeren zijn drie- of viervoudig geveerdmet smal langwerpige, spitse slippen. Aan de onderkant zitten verspreide, lange, afstaande haren. De bladscheden zijn kaal.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Fornax -
CC BY-SA 3.0


AnRo0002 -
CC0


AnRo0002 -
CC0

Bloemen: Tweeslachtig. De schermen staan voor de bloei rechtop. De vlakke bloemschermen bestaan uit vijf tot twaalf stralen. De vijf witte kroonbladen zijn kaal. Er zijn eveneens vijf kelkbladen. Verder zijn er nul tot twee omwindselbladen en vier tot acht omwindseltjes. Deze laatste zijn meerbladig, meestal kaal en verschillend van hoogte. Het vruchtbeginsel is onderstandig met twee stijlen en twee stempels.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


AnRo0002 -
CC0


AnRo0002 -
CC0

Vruchten: Een splitvrucht. De vruchten zijn langwerpig (4-7 mm) en naar de top versmald, met bovenop de overblijfselen van de twee stempels. De ribben zijn breed en plat. De deelvruchten zijn rond. Tweezaadlobbig.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Florent Beck - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige tot half beschaduwde, warme plaatsen op natte, zeer voedselijke grond (zand, zavel, klei en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Ruigten (natte ruigten), struwelen (langs de rivieren), heggen, grienden, uiterwaarden, bermen, rivierduinen (lichte rivierduinbosjes), ruige dijken en waterkanten (aanspoelselgordels en strekdammen bij havens).

Verspreiding

Wereld: Midden- en West-AziŽ en Midden- en Zuidoost-Europa. Westelijk tot in Nederland.

Nederland: Zeldzaam langs de Rijn, Waal en Merwede. Elders zeer zeldzaam.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam. Niet inheems.
WalloniŽ:
Niet in WalloniŽ.

Toepassingen

Vanwege de eetbare knol wordt de plant op kleine schaal gekweekt in Nederland en Duitsland. In Oost-Europa wordt de plant algemener gekweekt. De bladeren zijn licht giftig. De oude naam Knolkervel heeft de plant gekregen door zijn gelijkenis van de geveerde bladeren met de echte kervel.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 25, Jan Kops, F.W. van Eeden en L.Vuyck (1920)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 5, Johann Carl Krauss (1800)


Flora regni borussici, deel 10, A.G. Dietrich (1842)


Flora des KŲnigreichs Hannover, deel 3, G.F.W. Meyer, A. Schumann (1854)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Plantarum indigenarum et exoticarum Icones ad vivum coloratae, deel 3 (1790)


Medizinal Pflanzen, deel 3, F.E. KŲhler, W. MŁller (1890)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL