Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Koningskaars - Verbascum thapsus

Andere namen

Frysk: Aronsstêf

English: Mullein

Français: Bouillon blanc

Deutsch: Kleinblütige Königskerze

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Lamiales

Familie: Scrophulariaceae (Helmkruidfamilie)

Geslacht: Verbascum (Toorts)

Soort: Verbascum thapsus

Naamgeving (Etymologie): Verbascum is een verbastering van barbascum (gebaard), planten bedekt met vilt en voorzien van gebaarde meeldraden. Thapsus betekent een plant afkomstig van het eiland Thapsos.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 80-200 cm.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Grada Menting - verspreidingsatlas.nl


Bjoertvedt - CC BY-SA 3.0


Leridant - CC BY 2.5

Wortels: Een penwortel.


  http://herbariaunited.org/


  http://herbariaunited.org/


  http://herbariaunited.org/


  http://herbariaunited.org/

Stengels: Meestal maar één, niet vertakte, zachtgrijze of wit-wollige stengel.


© Bert Verbruggen - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Brunello Pierini - CC BY-NC-ND 4.0


Gianluca Nicolella - CC BY-NC-ND 4.0

Bladeren: De bladeren zijn langwerpig-eirond en zwak gekarteld. De stengelbladeren zijn naar de voet geleidelijk versmald in twee brede lijsten, die zich naar onderen langs de stengel voortzetten tot aan of voorbij het vorige blad. Ze zijn dicht wollig behaard en worden tot 40 cm lang. De rozetbladen hebben een stompe top en de stengelbladen een zwak toegespitste top.


Piet Bremer - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Dcrjsr - CC BY 4.0


AnRo0002 - CC0


John Tann - CC BY 2.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen zitten in dichte kluwens, die verenigd zijn tot een aarvormige bloeiwijze. Deze heeft een korte steel. De bloemen zijn lichtgeel, 1,2-2,5 cm en trechtervormig. Ze hebben vijf meeldraden. De onderste twee zijn langer dan de andere en (vrijwel) niet behaard. De helmknoppen van deze twee meeldraden zijn kort pijlvormig en lopen iets af langs de helmdraad. De bovenste drie meeldraden met wit-wollige helmdraden. De stempel is knopvormig.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Bert Verbruggen - verspreidingsatlas.nl


Notafly2 - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een doosvrucht. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Franco Rossi - CC BY-NC-ND 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

   

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen op droge, goed doorlatende, matig voedselarme tot matig voedselrijke, meestal kalkhoudende, maar soms zwak zure, omgewerkte grond (meestal op zand, soms op mergel of zavel en op stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Langs spoorwegen (spoorbermen), zeeduinen (o.a. langs duinpaden en open plekken), heggen, struwelen, houtwallen, bermen (open, zandige plekken), grasland (ruig grasland), dijken, puin, afgravingen (zandgroeven), zanddepots, braakliggende grond, opgespoten grond, industrieterreinen, haventerreinen, bouwterreinen, stortterreinen, tussen straatstenen, steile kalkhellingen en ruigten (kalkrijke en beweide ruigten).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Zuid-Europa. Nu ook op veel plekken in gematigde streken in alle werelddelen, behalve Afrika.


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen in de duinen en plaatselijk in Limburg, Noord-Brabant, het oosten en midden van het land en in Zeeland. Elders zeldzaam en zeer zeldzaam in het noordoosten.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Vrij algemeen, maar vrij zeldzaam in de Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 3, Jan Kops (1814)


Flora Batava, deel 3, Jan Kops (1814)


Flora Batava, deel 17, Jan Kops en F.W. van Eeden (1885)


Flora Batava, deel 17, Jan Kops en F.W. van Eeden (1885)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 3, Johan Carl Krauss (1796)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 3, Johan Carl Krauss (1796)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra