Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Koolzaad - Brassica napus

Andere namen

Frysk: Koalsied

English: Rape

Français: Navet

Deutsch: Raps

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Brassicales

Familie: Brassicaceae (Kruisbloemenfamilie)

Geslacht: Brassica (Kool)

Soort: Brassica napus

Naamgeving (Etymologie): Brassica stamt af van het Griekse prasikê (groente bij uitnemendheid). Napus betekent raap.

Opmerking: Koolzaad is vermoedelijk ontstaan als een bastaard van Wilde kool en Raapzaad.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig of tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: April, mei, juni, juli en augustus.

Afmeting: 60-120 cm.


  © Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een penwortel.


  Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


  Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn vertakt.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De blauwgroene bladeren zijn kaal of aan de onderkant groeien enkele haren langs de middennerf. Ze zijn veerdelig met aan beide kanten één tot vier eivormige  zijslippen en een veel grotere eindlob. De onderste bladeren zijn gesteeld, de bovenste stengelomvattend.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De gele bloemen zijn 1,4-2,5 cm. De kroonbladen  zijn dubbel zo lang als de schuin afstaande kelkbladen. De bloemsteel is iets langer dan de bloem. De bloemen komen niet boven de knoppen uit.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een doosvrucht. De hauwen zijn 5-10 cm lang en 2½-4 mm breed. Ze zijn lijnvormig, bijna recht en met een slanke snavel (0,8 tot soms 2½ cm). Tweezaadlobbig.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Brassica napus var. napobrassica
dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen op vochtige, voedselrijke, omgewerkte grond (zand, leem, zavel en klei).

Groeiplaatsen: Braakliggende grond, waterkanten (rivieren en sloten), ruderale plaatsen, ruigten (voedselrijke ruigten), bermen en dijken (omgewerkte plaatsen) en langs spoorwegen (spoorbermen).

Verspreiding

Wereld: Op veel plaatsen verwilderd en plaatselijk ingeburgerd.


gbif.org

Nederland: Algemeen.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Ingeburgerd in de 17de eeuw.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Verwilderd. Waarschijnlijk niet ingeburgerd.

Wallonië: Verwilderd en plaatselijk ingeburgerd.

Toepassingen

De plant wordt in verschillende vormen gekweekt als groente (o.m. knolraap) en om de zaden (raapolie).

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 4, Jan Kops (1822)


Flora Batava, deel 4, Jan Kops (1822)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra