Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Kromhals - Anchusa arvensis

Andere namen

Frysk: Kowetonge

English: Annual Bugloss

Français: Buglosse des champs

Deutsch: Acker-Krummhals

Verouderde of andere namen: Lycopsis arvensis

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Boraginales

Familie: Boraginaceae (Ruwbladigenfamilie)

Geslacht: Anchusa (Ossentong)

Soort: Anchusa arvensis

Naamgeving (Etymologie): Anchusa komt van het Griekse anchousa (blanketsel). Blanketsel is poeder om het gezicht blank te maken. Hoe dit in verband staat met deze planten is onbekend. Arvensis betekent op akkers groeiend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig, maar soms tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 15-60 cm.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Hans Toetenel - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Teun Spaans - Public Domain


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0

Wortels: Een penwortel.


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De kantige, rechtopstaande stengels zijn stekelig behaard. Niet vertakte planten staan stijf rechtop. Grotere planten hebben vaak bochtige, opstijgende en vertakte stengels. De bladeren hebben langs de stengel aflopende lijsten.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Rasbak - CC BY-SA 3.0


Meneerke bloem - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De verspreidstaande,  stekelig behaarde, 10-15 cm grote bladeren zijn langwerpig tot iets lijnvormig, gegolfd, gekroesd en onregelmatig getand. De onderste bladeren zijn gesteeld. De bovenste zijn zittend en halfstengelomvattend. De schutbladen zien er net zo uit als de gewone bladeren. Soms overwintert de plant als rozet.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De 0,4 tot 1 cm grote bloemen zijn helderblauw met een witte buis en keelschubben. De kroonbuis maakt een S-bocht. De meeldraden zijn ingeplant in deze bocht, waardoor ze op ongelijke hoogte staan. De kelk is diep gedeeld. Bloemen met vijf vergroeide kroonbladen, vijf kelkslippen, vijf meeldraden  en een vierhokkig  bovenstandig vruchtbeginsel  met een stijl  en twee stempels.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Joop Verburg - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

Vruchten: Een splitvrucht. De nootjes zijn netnervig geaderd, fijn wrattig en gerimpeld. De zaden zijn kortlevend (één tot vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Antti Bilund - CC BY-SA 3.0


AnRo0002 - CC0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, warme, open plaatsen op droge, matig voedselarme tot voedselrijke, omgewerkte, kalkarme tot vaak kalkhoudende grond (zand, leem, zavel, klei en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Akkers, wijngaarden, volkstuinen, braakliggende grond, bermen (open plaatsen) en zeeduinen (langs duinpaden, ruderale plaatsen en op met zand bedekt vloedmerk).

Verspreiding

Wereld: Europa, behalve in de meeste randgebieden. Oostelijk tot in Centraal-Azië. Ook in Ethiopië. Ingevoerd in Noord-Amerika en Australië.


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen in Noord-Brabant, Noord-Limburg, Gelderland, het rivierengebied en in de duinen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Al voor 1500 ingevoerd (archeofyt).


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen in het kustgebied en vrij zeldzaam in de Kempen en Brabant. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Zeldzaam, maar minder zeldzaam in Henegouwen en Lotharingen.
Rode lijst. Bedreigd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra