Wilde planten in Nederland en België

Kroontjeskruid - Euphorbia helioscopia

Frysk: Duveldrek

English: Sun Spurge

Français: Euphorbe réveille-matin

Deutsch: Sonnenwolfsmilch

Synoniemen:

Familie: Euphorbiaceae (Wolfsmelkfamilie)

Naamgeving (Etymologie): De naam wolfsmelk heeft te maken met het giftige melksap dat vrijkomt als de stengels doorbreekt. Het sap heeft een bijtend en branderig (met name voor huid en ogen) effect en de 'wolf' (in de betekenis van de duivel) werd gezien als de veroorzaker.
Er zijn twee verklaringen van de wetenschappelijke naam Euphorbia.
1. Euphorbia is genoemd naar Euphorbios, de Griekse lijfarts van koning Juba de Tweede van Mauretanië. Hij gebruikte planten van het geslacht Euphorbia als geneeskruid.
2. Euphorbia komt van eu (goed) en pherboo (voeden), omdat het melksap werd gebruikt ter genezing van teringlijders.
Helioscopia betekent naar de zon kijkend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Hoofdbloei: Mei t/m november.

Afmeting: 5-50 cm.


martamigueliz - cc by-nc 4.0


MP Zhou - cc by-nc 4.0


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

Wortels: Een penwortel.


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0


Neuchâtel Herbarium - cc by-sa 3.0

Stengels: De ronde, meestal rechtopstaande stengels kunnen min of meer kaal of behaard zijn.


azranur_57 - cc by-nc 4.0


Stefan.lefnaer - cc by-sa 4.0


Stefan.lefnaer - cc by-sa 4.0


Antti Bilund - cc by-sa 3.0

Bladeren: De kale, 2-4 cm grote, verspreidstaande bladen zijn geelachtig groen, spatelvormig tot omgekeerd-eirond en boven het midden het breedst. Ze zijn wigvormig in de steel versmald en zijn zittend of hebben een kort steel. Ze hebben een stompe top. Naar de top zijn ze fijn getand.  De randklieren zonder hoorntjes. Onder de bloeiwijze staat een aantal bladen vrijwel kransgewijs. Er zijn geen steunblaadjes.


© Grada Menting - verspreidingsatlas.nl


Sphl - cc by-sa 3.0


Sam Droege - Public Domain


Antti Bilund - cc by-sa 3.0

Bloemen: Eenslachtig. Eenhuizig. De schutblaadjes zijn gelijk aan de stengelbladen. De bloeiwijze bestaat meestal uit vijf schermstralen, die samen op een kroontje lijken. In de oksel van deze vijf takken staat meestal een enkele deelbloeiwijze. De vier honingklieren op de rand van de schijnbloemen zijn eivormig met afgeronde uiteinden, maar als ze iets gebogen zijn, dan staan ze met de holle kant naar binnen. Het driehokkig vruchtbeginsel is bovenstandig met drie stijlen. Er zijn eveneens drie meeldraden.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Koen van Zoest - verspreidingsatlas.nl

Vruchten en zaden: De driedelige doosvruchten zijn 2½-3½ mm lang. Ze zijn glad en zonder wratjes. De zaden zijn bruin met groefjes. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


AnRo0002 - cc0


AnRo0002 - cc0


Giuseppe Sardi en Riccardo Luciano - cc by-nc-nd 4.0


©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Giftigheid: Giftig.

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen (pioniervegetatie) op vochtige, voedselrijke, omgewoelde grond (het meest op leem en klei).

Groeiplaatsen: Omgewerkte grond, gronddepots, tuinen, moestuinen, akkers (hakvruchtakkers), wijngaarden, braakliggende grond, plantsoenen en bermen en dijken (open plekken).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Zuid-Europa.

Nederland: Archeofyt. Algemeen.

Vlaanderen: Archeofyt. Algemeen.

Wallonië: Archeofyt. Algemeen.

2001-2022 K.M. Dijkstra - cc by-nc-sa 3.0 nl