Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Kruisbladwalstro - Cruciata laevipes

Frysk: KrķsblÍdslyt

English: Crosswort

FranÁais: Gaillet croisette

Deutsch: GewŲhnliches Kreuzlabkraut

Synoniemen: Galium cruciata

Familie: Rubiaceae (Sterbladigenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Cruciata betekent met kruisgewijs staande bladen en laevipes met gladde stengel.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: April, mei en juni en soms in augustus opnieuw.

Afmeting: 15-60 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een kruipende wortelstok.


  herbariaunited.org


  herbariaunited.org


  herbariaunited.org


  herbariaunited.org

Stengels: De lange, rechtopstaande of opstijgende stengels zijn sterk behaard, vierkantig, slap en boven de voet meestal niet vertakt.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De geelgroene bladeren zijn ongeveer twee keer zo lang als breed. Ze zijn eirond tot elliptisch, 1-2 cm, vrij stomp en met drie duidelijke nerven. Ze groeien in kransen van vier


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0

Bloemen: Polygaam. De bloemen vormen samen veelbloemige schijnkransen in de bladoksels. Elke schijnkrans bestaat uit twee bijschermen met op het onderste vertakkingspunt schutblaadjes. De middelste bloem van zo'n bijscherm is Tweeslachtig en vormt vruchten. Bij de andere bloemen komt de stamper meestal niet tot ontwikkeling. De bloemen zijn citroengeel en worden 2-3 mm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een splitvrucht. De hangende dopvruchtjes zijn bolvormig, vrij zwart, kaal en kunnen al of niet rimpelig zijn. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan ťťn jaar). Tweezaadlobbig.


Emmanuel Stratmains - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Emmanuel Stratmains - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Emmanuel Stratmains - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op matig droge tot meestal vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, vaak kalkhoudende grond (zand, leem, zavel, klei, lŲss en mergel).

Groeiplaatsen: Rivierdijken, bermen, heggen, struwelen, hakhout, bosranden (voedselrijke zomen), langs holle wegen, bossen (grazige plekken in loofbossen op klei), rivierduinen (rivierduinbosjes), langs spoorwegen ( spoorbermen) en waterkanten (slootkanten en ruigten langs beken).

Verspreiding

Wereld: West-AziŽ en Zuid- en Midden-Europa. Noordwestelijk tot in Nederland en Groot-BrittanniŽ.

Nederland: Vrij algemeen in het rivierengebied en  in Zuid-Limburg. Elders zeldzaa of ontbrekend.

Vlaanderen: Vrij algemeen. Het meest  in de Maasvallei en de Leemstreek. Afgenomen.
WalloniŽ:
Vrij algemeen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 5, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1828)


Cruijdeboek, deel 4, Rembert Dodoens. Corenen, Legumina, Distelen ende dyerghelijcke (1554)


Deutschlands flora, deel 2, J. Sturm, J.W. Sturm (1801-1802)


Flora regni borussici, deel 6, A.G. Dietrich (1838)


British entomology, deel 4, J. Curtis (1823-1840)


A curious herbal, deel 1, E. Blackwell (1737)


Flore mťdicale, deel 3, F.P. Chaumeton (1830)


Grandes Heures Anne de Bretagne, Jean (Jehan) Bourdichon (1503-1508)


Genera plantarum florae germanicae, Conspectus, deel 6, T.F.L. Nees von Esenbeck (1854)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 4, J.E. Sowerby (1865)


Herbarium Blackwellianum, deel 1, E. Blackwell (1750)


Flora Parisiensis, deel 1, P. Bulliard (1776-1781)


Cruciata minor
Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL