Wilde planten in Nederland en België

Kwispelgerst - Hordeum jubatum

Frysk: Hingjende raai

English: Foxtail barley

Français: Orge agréable

Deutsch: Mähnen-Gerste

Synoniemen:

Familie: Poaceae (Grassenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Hordeum is Oud Latijn voor Gerst. Waarschijnlijk komt Hordeum van het Griekse horreo (stijf staan, borstelig zijn), naar de ruwe kafnaalden of van het Latijnse hordus (zwaar), omdat gerstenbrood bijzonder zwaar is. Jubatum betekent van manen voorzien.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend, maar soms eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofut of hemikryptofyt.

Hoofdbloei: Juni en juli.

Afmeting: 30-60 cm.


Homer Edward Price -
CC BY 2.0


greenschist -
CC BY-NC 4.0


SriMesh -
CC BY-SA 3.0


Matt Lavin -
CC BY-SA 2.0

Wortels


storage.idigbio.org -
CC BY-NC 3.0


s.idigbio.org -
CC BY-NC 3.0


images.cyberfloralouisiana.com -
CC BY-NC 3.0


s.idigbio.org -
CC BY-NC 3.0

Stengels: De ongeveer 2 mm dikke stengel heeft drie tot vijf knopen.


Rick Gray -
CC BY-NC 4.0


Matt Lavin -
CC BY-SA 2.0


Jerzy Opiola -
GFDL


Tucker Davidson -
CC BY-NC 4.0

Bladeren: Het blad is 6-12 cm lang en 1,5-4 mm breed. De bladvoet is niet of nauwelijks geoord. De bovenste bladscheden zijn opgeblazen, met kleine stompe oortjes. Het tongetje is 0,2-0,5 mm lang.


Jeff Skrentny -
CC BY-NC 4.0


Matt Lavin -
CC BY-SA 2.0


Magnus Manske -
CC BY-SA 3.0


Jordan Cochran -
CC BY-NC 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloeiwijze is knikkend. Alle kelkkafjes zijn naaldvormig en 2-6 cm lang. De naald van het lemma van het middelste aartje is tot tien keer zo lang als de rest van het lemma. De zijdelingse aartjes zijn rudimentair (vaak is er alleen een kort vliesje of naaldje). Bij verdroging buigen in het onderste en middelste deel van de aar de naalden aan de voet om, zodat ze bijna horizontaal uitstaan.


Jeff Skrentny -
CC BY-NC 4.0


Matt Lavin -
CC BY-SA 2.0


Matt Lavin -
CC BY-SA 2.0


Matt Lavin -
CC BY-SA 2.0

Vruchten: Een graanvrucht. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Eenzaadlobbig.


Matt Lavin -
CC BY-SA 2.0


Matt Lavin -
CC BY-SA 2.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen (pioniervegetaties) op droog tot vochtig, matig voedselrijk, vaak kalkrijk, zoete tot brak zand.

Groeiplaatsen: Zeeduinen (ontziltende zandvlakten), hoge kwelders, zeedijken, opgespoten grond (met name bij haventerreinen), langs spoorwegen (met name spoorbermen in het kustgebied) en mijnterrils.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Oost-Azië en Noord-Amerika (bij de kust en langs binnenlandse zoutmeren). Ingeburgerd in o.a. Noord- en Midden-Europa.

Nederland: Zeldzaam. Ingeburgerd tussen 1900 en 1924.

Vlaanderen: Zeldzaam ingeburgerd. Bij Antwerpen al sinds ongeveer 1945.
Wallonië:
Zeer zeldzaam ingeburgerd.

Toepassingen

Kwispelgerst is in cultuur als siergras voor droogboeketten.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Farm weeds of Canada, G.H. Clark, J. Fletcher, N. Criddle (1906)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL