Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Lelietje-van-dalen - Convallaria majalis

Andere namen

Frysk: Maaieklokje

English: Lily-of-the-Valley

Français: Muguet de mai

Deutsch: Maiglöckchen

Verouderde of andere namen: Lelietje der dalen

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Asparagales

Familie: Asparagaceae (Aspergefamilie)

Geslacht: Convallaria (Lelietje-van-dalen)

Soort: Convallaria majalis

Naamgeving (Etymologie): Convallaria is afgeleid van het Latijnse convallis (dal) en van het Griekse leiron (lelie). Majalis betekent in mei bloeiend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: Mei en begin juni.

Afmeting: 15 tot 30 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Lange, dunne, kruipende en zich vertakkende wortelstokken  met uitlopers.


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De stengels zijn gootvormig. De steel van het ene blad omsluit die van het andere blad en heeft aan de voet groene of paarse schubben. Lelietje van dalen vormt grote groepen. Een rechtopstaande, gevulde, driekantige bloeistengel.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: Elke plant heeft meestal twee bladeren. Deze zijn gesteeld, elliptisch  tot langwerpig en spits. De bladrand is gaaf.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen vormen slanke, naar één kant gekeerde trossen. Meestal worden de bloemen 0,8-1 cm lang. Ze zijn wit of soms roze, klokvormig en hangen aan gekromde steeltjes. Ze verspreiden een duidelijke geur. De zes bloembladen zijn, met elkaar vergroeid. De slippen zijn naar buiten gebogen. De bloemen hangen aan gekromde steeltjes naar beneden  met  een vliezig schutblad. De zes meeldraden  zijn vergroeid met de kroonbladen  (bloembladen). Het vruchtbeginsel  is bovenstandig met een korte  stijl  en drie stempels.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een bes. Deze rode bes bevat twee blauwachtige zaden. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Eenzaadlobbig.


Bff - CC BY-SA 3.0


Beentree - CC BY-SA 3.0


Frank Vincentz - CC BY-SA 3.0


H. Zell  - CC BY-SA 3.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

   

Biotoop

Bodem: Beschaduwdetot halfbeschaduwde plaatsen op matig droge tot matig vochtige, matig voedselrijke, zwak zure grond (leem, löss, zand, mergel en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen, parkbossen en landgoedbossen), zeeduinen (duinbossen), struwelen, brede houtwallen, brede hagen, grasland (bergweiden) en puin.

Verspreiding

Wereld: In het grootste deel van Europa, in de Kaukasus, hier en daar in West-Siberië en (in een andere vorm) in Oost-Azië. Ingeburgerd in oostelijk Noord-Amerika.


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen op de hoge zandgronden, in de binnenduinrand en Zuid-Limburg en zeldzaam in het rivierengebied, in laagveengebieden, in zeekleigebieden en in Flevoland.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen, maar zeer zeldzaam in het kustgebied.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.


Wallonië Vrij algemeen.

Toepassingen

De bloemen en wortels worden in de farmaceutische industrie verwerkt, omdat deze de hartwerking kunnen beïnvloeden. In de 16e eeuw was deze kennis al bekend. Gedroogde bloemen werden vroeger toegevoegd aan snuiftabak.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 1 (1796)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 1 (1796)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra