Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Malrove - Marrubium vulgare

Frysk:

English: Horehound

FranÁais: Marrube

Deutsch: Andorn

Synoniemen:

Familie: Lamiaceae (Lipbloemenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): LinnaŽus ontleende het woord Marrubium aan Maria-stad (Marrubium), een stad in ItaliŽ, die nu San Benedetto dei Marsi heet. Vulgare betekent gewoon of algemeen voorkomend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 30 tot 60 cm.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0

Wortels: Een penwortel.


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: De stengels zijn vanaf de voet vertakt. Ze zijn bebladerd en viltig behaard.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De sterk gerimpelde bladeren zijn viltig, eirond tot rond, ongelijk gekarteld en aan de voet vrij plotseling in de steel versmald.


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen groeien in dichte, bijna bolvormige kransen langs de stengel. De witte bloemen zijn 1,2-1,5 cm lang en hebben een omhooggerichte, tweetandige bovenlip. De kelk heeft tien korte haakvormige tanden.


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Stan Shebs -
CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een splitvrucht. Tweezaadlobbig.


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Steve Hurst - USDA-NRCS PLANTS Database


John de Vos - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, warme, open plaatsen op droge, kalkrijke, matig voedselarme tot matig voedselrijke, stikstofrijke, vaak verstoorde, humusarme grond (zand en mergel).

Groeiplaatsen: Zeeduinen (langs duinwegen), bermen (ruderale plaatsen), heggen, dijken, ruigten (kalkrijke ruigten), aan de voet van mergelhellingen, grasland (beweide kalkhellingen) en bij grotingangen.

Verspreiding

Wereld: Gematigde streken in Midden- en Zuidwest-AziŽ, Noord-Afrika en Zuid-, West- en Midden-Europa, noordelijk tot in Zuid-Zweden. Ingeburgerd in Noord- en Zuid-Amerika, AustraliŽ en Nieuw-Zeeland.

Nederland: Zeer zeldzaam in de Hollandse en Zeeuwse duinen, in het rivierengebied  en in Zuid-Limburg. Zeer sterk achteruitgegaan.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam. Sterk afgenomen.
WalloniŽ:
Zeer zeldzaam. Sterk afgenomen.

Toepassingen

Als geneeskruid werd de plant zowel in- als uitwendig gebruikt. Het zou een heilzame werking op gal en luchtwegen hebben en wondhelend zijn.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 1 (1796)


Witte Andoren
Cruijdeboek, deel 1, Rembert Dodoens. Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe (1554)


Naauwkeurige beschrijving der aardgewassen. Tweede boek. Van alle lage boomen, en heesteren of struvellen. Abraham Munting (1696)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's NatŁrlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Getreue Darstellung und Beschreibung der in der Arzneykunde gebršuchlichen Gewšchse, deel 11, F.G. Hayne (1830)


Plantae medicinales, deel 2, Nees von Esenbeck, M.F. Wijhe, A. Henry (1828-1833)


Genera plantarum florae germanicae, Dicotyledones Gamopetalae 2, deel 4, T.F.L. Nees von Esenbeck (1843)


Bilder ur Nordens Flora, deel 3, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


A curious herbal, deel 2, E. Blackwell (1739)


Herbarium Blackwellianum, deel 5, E. Blackwell (1765)


Herbier de la France, deel 4, P. Bulliard (1776-1783)


Flore mťdicale, deel 4, F.P. Chaumeton (1830)


Hortus Eystettensis, deel 2, Bessler, Basilius (1620)


Stirpium historiae pemptades sex, sive libri XXX, R. Dodonaeus [Dodoens] (1583)


Flora regni borussici, deel 3, A.G. Dietrich (1835)


Kršuterbuch, Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild, Friedrich Losch (1914)


KŲhler's Medizinal-Pflanzen in naturgetreuen Abbildungen mit kurz erlšuterndem Texte, H. A. Koehler (1887)


Icones plantarum medico-oeconomico-technologicarum, deel 2, F.B. Vietz (1804)


New KreŁterbuch, L. Fuchs (1543)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 7, J.E. Sowerby (1867)


British entomology, deel 8, J. Curtis (1823-1840)


Medical Botany, deel 3, W. Woodville, W.J. Hooker, G. Spratt (1832)


Flora Parisiensis, deel 3, P. Bulliard (1776-1781)


La botanique de J.J. Rousseau, J.J. Rousseau, P.J. Redoutť (1805)


Introductio generalis in rem herbariam, deel 2, A.Q. Rivinus (1690-1777)


Marrubium album
Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL