Wilde planten in Nederland en België

Mansoor - Asarum europaeum

Frysk:

English: Asarabacca

Français: Asaret d'Europe

Deutsch: Gewöhnliche Haselwurz

Synoniemen:

Familie: Aristolochiaceae (Pijpbloemfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Mansoor is genoemd naar de vorm van de bladen. Asarum komt van het Griekse a (niet) en saron (vrouwelijk), mogelijk omdat het gewas giftig is voor zwangere vrouwen. Europaeum betekent uit Europa.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Maart, april en mei.

Afmeting: 5 tot 10 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Jurga Motiejunaite -
CC BY-NC 4.0


Huhulenik -
CC BY 3.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0

Wortels: De wortelstok is kruipend, rolrond met dunne wortels naar beneden.


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0


Yoan Martin - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: De korte, kruipende stengels worden tot 10 cm lang. Ze zijn kort en dicht behaard en aan de voet zie je schubvormige, witte of bruinige laagtebladen.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Gertjan van Mill -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Salicyna -
CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0

Bladeren: De verspreidstaande (de bovenste lijken soms tegenoverstaand), meestal wintergroene bladeren zijn donkergroen, glanzend, rondachtig-niervormig, 3-10 cm breed (vaak overdwars breder), door een diepe bocht hartvormig en met een lange steel. Daarnaast zijn er nog enige, meestal samengevouwen, weinig ontwikkelde bladen.


Piotr Lukasik -
CC BY-NC 4.0


Gabriel Mayrhofer -
CC0-1.0


Salicyna -
CC BY-SA 4.0


MurielBendel -
CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De alleenstaande, knikkende bloemen zijn bruinrood en klokvormig. De bloem is veel korter dan de bladen. De drie rechtopstaande, eironde bloemdekslippen zijn in een plotseling naar binnen gebogen punt versmald. Er zijn twaalf niet met de stijl vergroeide meeldraden met een korte steel. Ze zijn op de top van het vruchtbeginsel ingeplant. Het helmbindsel loopt in een priemvormige punt uit, die boven de naar buiten openspringende helmhokjes uitsteekt. Het vruchtbeginsel is van boven vlak en draagt een bijna cilindrische stijl met een 6-lobbige, stervormige, fijnbehaarde, trechtervormige stempel. Vaak zitten de bloemen verborgen onder de bladeren.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Marian Baars - verspreidingsatlas.nl


Bff -
CC BY-SA 3.0

Vruchten: De kleine, bolvormige doosvruchten springen onregelmatig open. Ze zijn iets vlezig, 6-hokkig en bevatten 18-24 langwerpige, bijna omgekeerd-eironde zaden met een groot, iets geleiachtig kiempropje en een kleine kiem. Tweezaadlobbig.


Myriam Traini -
CC BY-NC-ND 4.0


Liliane Roubaudi - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Rémi Julliard - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Jean-Louis Cheype - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR

Biotoop

Bodem: Licht beschaduwde tot beschaduwde plaatsen op vochtige, kalkrijke, voedselrijke grond.

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen en naaldbossen), heggen, struwelen en hakhout.

Verspreiding

Wereld: Europan en West- en Midden-Azië.

Nederland: Zeldzaam. Niet ingeburgerd.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam ingeburgerd.
Wallonië:
Zeer zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 12, Jan Kops, P. M. E. Gevers Deijnoot en F. A. Hartsen (1865)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 1, Dirk Leonard Oskamp (1796)


Cruijdeboek, deel 3, Rembert Dodoens. Wortelen, medecynale cruyden, ende quaden hinderlijcke ghewassen (1554)


Deutschlands flora, deel 1, J. Sturm, J.W. Sturm (1796-1798)


Flora regni borussici, deel 5, A.G. Dietrich (1837)


Kräuterbuch, Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild, Friedrich Losch (1914)


Plantae medicinales, deel 1, Nees von Esenbeck, M.F. Wijhe, A. Henry (1828-1833)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)


New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


A curious herbal, deel 2, E. Blackwell (1739)


Herbarium Blackwellianum, deel 4, E. Blackwell (1760)


Flora homoeopathica, deel 1, E. Hamilton, H. Sowerby (1852)


Flora Parisiensis, deel 2, P. Bulliard (1776-1781)


Hortus Romanus juxta Systema Tournefortianum, deel 8, Giorgio Bonelli (1783-1816)


Asarum

Hortus Eystettensis, deel 1, Bessler, Basilius (1620)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885)


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Genera plantarum florae germanicae, Dicotyledones 1, Monochlamidae, deel 1, T.F.L. Nees von Esenbeck (1835)


Sämmtliche Giftgewächse Deutschlands, E. Winkler (1853)


Flora des Königreichs Hannover, deel 3, G.F.W. Meyer, A. Schumann (1854)


New Kreüterbuch, P.A. Mattioli (1563)


Svensk botanik, deel 1, J.W. Palmstruch e.a. (1803)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 8, J.E. Sowerby (1868)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Medical Botany, deel 1, W. Woodville, W.J. Hooker, G. Spratt (1832)


Flore médicale, deel 1, F.P. Chaumeton (1833)


Herbier de la France, deel 2, P. Bulliard (1776-1783)


Asarum baccaris sive baccatus
Rariorum plantarum historia, deel 1, C. Clusius (1601)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL