Mattenbies

Namen

Wetenschappelijk: Schoenoplectus lacustris (Scirpus lacustris subsp. lacustris)

Nederlands: Mattenbies (Stoelenbies)

Frysk: Popel

English: Common Club-rush

Français: Jonc des chaisiers (Scirpe des lacs, Jonc des chaisiers commun)

Deutsch: Teichbinse

Familie: Cypergrassenfamilie, Cyperaceae

Geslacht: Schoenoplectus, Bies

Kruisingen: Bastaardbies of Groene bastaardbies (Schoenoplectus x carinatus) is de kruising van Mattenbies en Driekantige bies.


Bastaardbies (Schoenoplectus x carinatus)
© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

Naamgeving: Schoenoplectus is afgeleid van het Griekse schoinos (bies). Lacustris betekent aan of in meren en vijvers groeiend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Helofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli en augustus, maar soms ook in september.

Afmeting: 75 cm tot 3½ meter.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Bernd Haynold - CC BY 2.5


JoachimG - CC BY-SA 3.0

Wortels: De wortelstok is eerst wit, maar wordt later geel- tot roodbruin. Het is een harde en brosse wortelstok, die zowel onder de aftakkingspunten als daartussen is beworteld.


Panek - GFDL


hasbrouck.asu.edu - CC0-1.0


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org

Stengels: De meestal ronde stengels zijn glad en kunnen tot meer dan 3 meter lang worden. Aan de voet zijn ze meestal verscheidene cm dik. In het onderste deel groeien minstens twee bladeren.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Show_ryu - Public Domain


AnRo0002 - CC0


http://www.kuleuven-kulak.be

Bladeren: De gootvormige tot vrij vlakke bladeren worden zelden langer dan 20 cm en worden tot ruim een ½ cm breed. De scheden rafelen tot vezels uit elkaar. In stilstaand en stromend water tot 3 meter diepte kan zich een watervorm ontwikkelen met tweerijige, lintvormige, 25 cm tot 2 meter lange en 1½-9 mm brede bladeren.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Augustin Roche - CC BY-SA 2.0 FR

Bloemen: Tweeslachtig. De bloeiwijze is vaak vrij los en bevat tot 6 cm lange, vertakte assen. De aren zijn roodbruin, langwerpig tot langwerpig-eivormig en bevatten veel bloemen. Ze zijn ongeveer 1 cm lang en drie keer zo lang als breed. De kafjes aan de top hebben twee min of meer afgeronde lobben met daartussen een duidelijke insnijding, waar de middennerf als een naaldje uitkomt. Ze zijn glad of alleen op de middennerf wrattig. De stijl met meestal drie, maar soms twee stempels.


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Bernd Haynold - CC BY 2.5


Radio Tonreg - CC BY 2.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht ofnootje. De zaden zijn stomp driekantig en worden 2½- mm lang. Eenzaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen in ondiep, voedselrijk, zoet of soms brak, zwak zuur, stilstaand tot langzaam stromend water met een bodem van laagveen, klei, zand of stenige grond.

Groeiplaatsen: Waterkanten en water (plassen, rivieren, afgesneden rivierarmen, kanalen, wielen, meren, vijvers, aan de voet van stenen dijken en kribben, in zoetwatergetijdengebieden en modderige delen in polderboezemland).

Verspreiding

Wereld: Zuidwest- en Midden-Azië, Noord-Afrika en bijna heel Europa.

Mattenbies - Schoenoplectus lacustris

Nederland: Vrij algemeen in laagveengebieden en in het rivierengebied en vrij zeldzaam in het oosten en midden van het land en in de Hollandse duinen. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Mattenbies

verspreidingsatlas.nl

Bastaardbies (Schoenoplectus x carinatus)

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Plaatselijk vrij algemeen in het Maasgebied en in het Midden-Limburgse vijvergebied. Elders zeldzaam en vrij sterk afgenomen.
Rode lijst. Vrij zeldzaam.

Mattenbies - Schoenoplectus lacustris
Mattenbies


Groene bastaardbies (Schoenoplectus x carinatus) + Grauwe bastaardbies (Schoenoplectus
x kuekenthalianus)
Groene bastaardbies en Grauwe bastaardbies (Schoenoplectus x kuekenthalianus)
Vrij zeldzaam langs de Schelde.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Zeldzaam.
Rode lijst. Bedreigd. Beschermd.

Oude illustraties

Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm
Teich-Simse

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2017 K.M. Dijkstra