Wilde planten in Nederland en België

Moesdistel - Cirsium oleraceum

Frysk: Bleke stikel

English: Cabbage Thistle

Français: Cirse maraîcher

Deutsch: Kohldistel

Synoniemen: Carduus oleraceus

Familie: Asteraceae (Composietenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Cirsium is afgeleid van het Grieks kirsion (een soort distel). Oleraceum betekent als groente gebruikt of in moestuinen groeiend.

Kruisingen: Moesdistel en Kale jonker kunnen een bastaard vormen (Cirsium x hybridum). Ook is een bastaard bekend met Aarddistel (Cirsium x rigens).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 0,60-1,50 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een scheefliggende, dikke wortelstok.


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: De dikke stengels zijn hol, gegroefd, weinig of niet vertakt, niet of zwak behaard en ook niet gevleugeld.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De bleekgroene bladeren staan wijd uit, zijn sappig, vrij teer, zwak bestekeld en niet gekroesd. De wortelbladeren kunnen tot meer dan een ½ m lang worden. Ze zijn langwerpig en naar de voet geleidelijk versmald. De stengelbladeren zijn eirond, naar de voet versmald en dan weer verbreed tot een stengelomvattende voet. Soms zijn ze zwak gelobd, dan weer veervormig gespleten tot gedeeld. De bladrand is dubbel getand.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen groeien met twee tot zes bij elkaar aan de stengeltop in een schotelvormige omhulling van een aantal niet gedeelde, driehoekig-eironde en ver voorbij de bloemhoofdjes stekende bleek geelgroene schutbladen. De lichtgele hoofdjes zijn 2½-4 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op vochtige tot natte, matig voedselrijke tot voedselrijke, humeuze, neutrale tot meestal kalkhoudende grond (leem, klei, zand en laagveen). Vaak op plekken met kalkrijke kwel.

Groeiplaatsen: Grasland (hooiland, beekdalhooiland en nat, bemest grasland), waterkanten (beken en sloten), moerassen (moerasveen), ruderale plaatsen, opgespoten grond en bossen en bosranden (langs bospaden, lichte loofbossen, moerasbossen, beekbegeleidende bossen en populierenaanplantingen).

Verspreiding

Wereld: West-Azië en in Oost- en Midden-Europa, westelijk tot in Nederland en België. In Noordwest-Europa meestal niet blijvend.

Nederland: Zeldzaam.  Het  meest in Zuid-Limburg en Noord-Brabant. Elders zeer zeldzaam of ontbrekend.

Vlaanderen: Vrij algemeen.
Wallonië:
Vrij algemeen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 14, Jan Kops en F.W. van Eeden (1872)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora regni borussici, deel 8, A.G. Dietrich (1840)


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Bilder ur Nordens Flora, deel 1, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Carduus pratensis
Plantarum seu stirpium icones, deel 2, M. de Lobel (1581)


Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Svensk botanik, deel 10, J.W. Palmstruch e.a. (1807-1838)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL