Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Muurbloem - Erysimum cheiri

Andere namen

Frysk: Gouden lekkens

English: Wallflower

Français: Giroflée des murailles

Deutsch: Goldlack

Verouderde of andere namen: Cheiranthus cheiri

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Brassicales

Familie: Brassicaceae (Kruisbloemenfamilie)

Geslacht: Erysimum (Steenraket)

Soort: Erysimum cheiri

Naamgeving (Etymologie): Erysimum is waarschijnlijk afgeleid van het Griekse eryo (ik red of ik help) en oïme (gezang), een zinspeling op het gebruik van een verwante plant. Cheiri komt van het Arabische kheyry (goud).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Halfstruik.

Winterknoppen: Chamaefyt.

Bloeimaanden: April, mei en juni.

Afmeting: 20-90 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn aan de voet houtig. Ze zijn begroeid met lange, platte, tweetakkige haren.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De verspreidstaande,  langwerpige, spitse bladeren hebben een gave rand. De bovenste bladeren zijn smaller.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen zijn zijdeachtig behaard en vormen samen doorgroeiende trossen. Ze zijn oranjegeel of donkergeel, 2-2½ cm in doorsnee en verspreiden een prettige geur. Er zijn vier kroonbladen, vier kelkbladen  en zes meeldraden. Het vruchtbeginsel  is bovenstandig met een stijl  met twee naar buiten gebogen, ongeveer 2 mm lange stempellobben. Gekweekte planten hebben soms  bruine bloemen.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. De opgerichte hauwen zijn afgeplat vierkantig, aanliggend behaard, smal en 2½-8 cm lang en tot 4 mm breed. De zaden zijn meestal gevleugeldTweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op droge, oude, sterk verweerde, met zachte kalkspecie gevoegde muren en kalkrotsen.

Groeiplaatsen: Rotsachtige plaatsen (rotswanden), klippen, mijnsteenbergen, afgravingen (oude steengroeven), kademuren, kerkhofmuren, oude stadsmuren en ruïnes.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit het Middellandse-Zeegebied. Al sinds de Romeinse tijd ingeburgerd in West- en Midden-Europa.


gbif.org

Nederland: Zeer zeldzaam in stedelijke gebieden.
Rode lijst 2012. Ernstig bedreigd. Trend sinds 1950: zeer sterk afgenomen. Zeer zeldzaam. Al voor 1500 ingevoerd (archeofyt). Beschermd.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam in stedelijke gebieden.
Rode lijst. Zeer zeldzaam.


Wallonië: Vrij zeldzaam in het dal van de Samber en de Maas en hun zijrivieren. Elders zeer zeldzaam.

Toepassingen

Behalve als sierplant werd Muurbloem vroeger ook als geneeskruid gebruikt.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 4, Jan Kops (1822)


Flora Batava, deel 4, Jan Kops (1822)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 6 (1801)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 6 (1801)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)

   

© 2001-2018 K.M. Dijkstra