Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Oosterse karmozijnbes - Phytolacca acinosa

Frysk: Swarte karmozynbei

English: Indian Pokeweed

FranÁais: Phytolaque acineux

Deutsch: Essbaren Kermesbeere

Synoniemen:

Familie: Phytolaccaceae (Karmozijnbesfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Phytolacca stamt van het Griekse phyton (een plant) en van het Franse lac, het Italiaans lacca of van het Arabische lakk en is een verwijzing naar de rode bessen met lakrood sap. Acinosa betekent geurig.

Opmerking: De Oosterse karmozijnbes komt veel meer voor dan de Westerse karmozijnbes. De verschillen tussen beide soorten zijn klein.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli en augustus.

Afmeting: 1-2 meter.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels


bisque.cyverse.org -
CC0-1.0


bisque.cyverse.org -
CC BY-NC 3.0


mam.ansp.org -
CC BY-NC 4.0


bisque.cyverse.org - CC0-1.0

Stengels: De stengels zijn vaak rood aangelopen.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De elliptische tot langwerpige bladeren zijn stomp tot spits. Meestal met een kort spitsje. De voet is wigvormig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De groenachtig witte, maar later soms roodachtige bloemen zijn 5-6 mm. Ze bevatten acht tot tien meeldraden en acht stijlen. De ongeveer acht vruchtbeginsel sstaan vrij van elkaar. De bloemen vormen samen gesteelde trossen, die rechtop staan.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: De bessen zijn vlezig, zwartpaars en giftig. De vruchttrossen staan rechtop. Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde, open plaatsen op vochtige, voedselrijke grond.

Groeiplaatsen: Ruigten (humeuze ruigten), verwaarloosde tuinen en parkjes.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Oost-AziŽ. Ingeburgerd in een aantal Europese landen.

Nederland: Vrij algemeen. Het meest in stedelijke gebieden. Ingeburgerd tussen 1925 en 1949.

Vlaanderen: Vrij algemeen  ingeburgerd. Het meest in stedelijke gebieden.
WalloniŽ:
Zeer zeldzaam ingeburgerd.

Toepassingen

Het sap van de vruchten werd gebruikt als verfstof, maar ook om port en rode wijn te kleuren. In de homeopathie wordt het gebruikt als middel bij borstklierontstekingen en bij reuma. Ondanks zijn giftigheid kauwden de indianen vroeger op de bessen van de Westerse karmozijnbes als medicijn tegen reuma.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Oosterse en Westerse karmozijnbes


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 3, Johan Carl Krauss (1796)


Naauwkeurige beschrijving der aardgewassen. Eerste boek. Van allerley boomen, Abraham Munting (1696)


Genera plantarum florae germanicae, Dicotyledones 1, Monochlamidae, deel 1, T.F.L. Nees von Esenbeck (1835)


Illustratio systematis sexualis Linnaei, J.S. Miller (Mueller, MŁller), M.B. Borckhausen, (1770-1777)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL