Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Paarse dovenetel - Lamium purpureum

Andere namen

Frysk: Pearse dôvenettel

English: Red Dead-nettle

Français: Lamier pourpre

Deutsch: Rote Taubnessel

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Lamiales

Familie: Lamiaceae (Lipbloemenfamilie)

Geslacht: Lamium (Dovenetel)

Soort: Lamium purpureum

Naamgeving (Etymologie): Dovenetel heeft te maken met de bladen, die lijken op die van de brandnetel, maar zijn niet bezet met brandharen. Lamium is afgeleid van het Griekse woord lamos (muil of keelgat) en heeft betrekking op de muilvormige bloemkroon. Purpureum betekent purperkleurig.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Maart, april, mei, juni, juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 10-30 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

Wortels


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: Het bovenste deel van de rechtopstaande,  vierkantige stengel kan paars van kleur zijn.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


http://www.kuleuven-kulak.be


Ivar Leidus - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De kruisgewijs tegenoverstaande  bladeren zijn behaard en regelmatig gekarteld. De onderste stengelbladen zijn eirond  tot driehoekig. De hogere stengelbladen (de onderste schutbladen niet meegerekend) zijn meer lang dan breed. Ze zijn eirond of ruitvormig en  vaak paars aangelopen.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Enrico Blasutto - CC BY-SA 3.0


Enrico Blasutto - CC BY-SA 3.0


AnemoneProjectors - CC BY-SA 2.0

Bloemen: Tweeslachtig. De schuin omhoog wijzende bloemen zijn 1-2 cm lang en lichtpaars van kleur. De kroonbuis is recht en heeft van binnen geen haarring. De zijslippen hebben een draadvormig tandje. De kelk is 5-7 mm. De vijf  tanden zijn meestal ongeveer even lang als de buis. Het stuifmeel is oranje. Het vruchtbeginsel  is bovenstandig met een stijl  en twee stempels.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Willie Riemsma - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een splitvrucht. De kelktanden  staan af als de vruchten rijp zijn. Zaden met een mierenbroodje (de mieren zorgen zo voor de verspreiding). De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Beentree - GFDL


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige, soms half beschaduwde, open plaatsen (pioniervegetatie) op matig droge tot meestal vochtige, voedselrijke tot zeer voedselrijke grond (alle grondsoorten).

Groeiplaatsen: Akkers, tuinen, moestuinen, puin, plantsoenen, bloembakken, dijken, bermen, grasland (grasvelden, nieuwe gazons en kaal getrapte delen van weiland), heggen, struwelen, hakhout, zeeduinen (duinstruweel), langs spoorwegen, aan de voet van muren en in de voegen van bestrating.

Verspreiding

Wereld: In bijna heel Europa en in Zuidwest-Azië. Ingeburgerd in Noord-Amerika.


gbif.org

Nederland: Zeer algemeen.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Vlaanderen: Zeer algemeen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.


Wallonië: Algemeen, maar zeldzamer in de Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 4, Jan Kops (1822)


Flora Batava, deel 4, Jan Kops (1822)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra