Wilde planten in Nederland en België

Papegaaienkruid - Amaranthus retroflexus

Frysk: Pappegaaikrûd

English: Common Amaranth

Français: Amarante réfléchie

Deutsch: Gekrümmter Fuchsschwanz

Synoniemen: Amarantus retroflexus

Familie: Amaranthaceae (Amarantenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Amaranthus komt van het Griekse a (niet) en marainomai (ik verwelk), omdat de bloemen wel verdrogen, maar niet afvallen. Retroflexus betekent teruggebogen.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 10-150 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een penwortel met bijwortels.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


fm-digital-assets.fieldmuseum.org -
CC BY-NC 3.0


bisque.cyverse.org -
CC BY-NC 3.0

Stengels: De rechtopstaande, vertakte stengels zijn gevuld, vrij dik, gegroefd en ruw door korte, dicht bij elkaar staande haartjes. De stengel kan soms rood verkleuren.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De verspreidstaande, 5-15 cm grote, elliptischebladeren hebben de grootste breedte iets onder het midden. Aan de onderkant zijn ze behaard op de nerven.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Eenslachtig. Eenhuizig. Bovenaan de stengel vormen de bloemkluwens een compacte, dikke, niet bebladerde pluim. De pluim voelt wat stekelig aan door de stijve, 3-6 mm grote schutbladen. De kleine, 2-3 mm grote bloemen zijn groenig wit en zitten dicht opeen. Er zijn vijf vliezige, witte bloemdekbladen met een groene nerf. Het bovenstandig vruchtbeginsel heeft twee of drie stempels.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Eenzadig, openspringend. De vruchten zijn afgeplat eivormig. De vrucht is spatelvormig en stomp met een klein stekelpuntje. De bloemdekbladen zijn meestal langer dan de vrucht. De blinkende en min of meer ronde zaden zijn glad. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Matt Lavin - CC BY-SA 2.0


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, warme, open plaatsen op droge tot iets vochtige, voedselrijke, kalkarme, omgewerkte grond (zand, zavel en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Waterkanten (rvieroevers en basaltglooiingen), langs spoorwegen, braakliggende grond, akkers, moestuinen, wegranden, ruigten, puin, ruderale plaatsen, haventerreinen, industrieterreinen, aan de voet van muren en tegen hekwerken.

Verspreiding

Wereld: Van oorsprong is Papegaaienkruid een Noord-Amerikaanse rivieroeverplant. Nu komt de soort voor in alle werelddelen. In bijna heel Europa, behalve in Groot-Brittannië, Ierland en in grote delen van Skandinavië.

Nederland: Algemeen, maar minder in het noorden. Ingeburgerd in de 19de eeuw.

Vlaanderen: Vrij algemeen ingeburgerd.
Wallonië:
Zeldzaam ingeburgerd. Zeer zeldzaam  in de Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 15, Jan Kops en F.W. van Eeden (1877)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora regni borussici, deel 11, A.G. Dietrich (1843)


Iconographia botanica seu plantae criticae, H.G.L. Reichenbach (1823-1832)


Atlas des plantes de France, deel 3, Amédée Masclef (1893)


Farm weeds of Canada, G.H. Clark, J. Fletcher, N. Criddle (1906)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL