Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Pilvaren - Pilularia globulifera

Frysk: Pilfearke

English: Pillwort

FranÁais: Pilulaire

Deutsch: Pillenfarn

Synoniemen: Calamistrum globuliferum

Familie: Marsileaceae (Pilvarenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Pilularia is afgeleid van het Latijnse pilula (pil), naar de bolvormige vruchten. Globulifera betekent kogeltjesdragend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Sporenplant.

Winterknoppen: Hydrofyt of helofyt.

Rijpe sporen: Juli, augustus en september.

Afmeting: 4-15 cm.


Willemien Troelstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0

Wortels: De groene, lange, draadvormige, kruipende en kale wortelstok wortelt op de knopen en zweeft in het water.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Severino Costalonga - CC BY-NC-ND 4.0


herbariaunited.org

Stengels: De kruipende stengels zijn glanzend lichtgroen en gegaffeld. De stengels vormen vaak matten.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0


Galerne - Public Domain

Bladeren: De stevige, rechtopstaande bladeren zijn draadvormig en worden tot 9 cm, bij ondergedoken planten soms langer. Meestal staan ze dicht bijeen en vaak zijn ze iets heen en weer gebogen en met een fijne punt. Jonge bladeren zijn opgerold aan de top van de stengels.


© Jelle Hofstra - verspreidingsatlas.nl


© Joke Schaminťe-Sluis - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0

Vruchten: De sporen worden in bolvormige (pilvormige), behaarde sporenvruchtjes gevormd. Eerst zijn deze geelgrijs tot bruin, maar later worden ze zwart. Ze zijn 3-4 mm breed en staan op een heel kort steeltje aan de voet van de bladbundels. Bij rijpheid springen de bolletjes open en worden de sporen omgeven door een slijmerige substantie.


Willemien Troelstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Joke Schaminťe-Sluis - verspreidingsatlas.nl


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op natte, matig voedselarme, zwak zure, 's zomers geheel of gedeeltelijk droogvallende grond of in voedselarm, zwak zuur water met een bodem van zand of leem, zonder dikke organische laag.

Groeiplaatsen: Water en waterkanten (vennen, greppels, pas gegraven sloten, plasjes en poelen, ijsbaantjes en soms in gegraven heideplassen), heide (periodiek droogvallende oevers van heideplassen), zeeduinen (periodiek droogvallende oevers van duinmeertjes), afgravingen (zand- en leemgroeven) en in natte karrensporen.

Verspreiding

Wereld: Europa. Het meest in West-Europa.

Nederland: Vrij zeldzaam in het oosten van het land en in Noord-Brabant. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam, o.a. Drenthe, Frysl‚n en in de duinen op Terschelling en bij Schoorl).

Vlaanderen: Zeldzaam. Het meest in de Kempen.
WalloniŽ:
Zeer zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 18, Jan Kops en F.W. van Eeden (1889)


Flora von Deutschland, ÷sterreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomť (1885-1905)


Botanische Unterhaltungen zum VerstšndniŖ der heimathlichen Flora, B.A. Auerswald en E.A. RoŖmšŖler (1858)


Plantarum indigenarum et exoticarum Icones ad vivum coloratae, deel 8 (1794)


Svensk botanik, deel 9, J.W. Palmstruch e.a. (1807-1838)


Bilder ur Nordens Flora, deel 3, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Flora Parisiensis, deel 4, P. Bulliard (1776-1781)


Herbier de la France, deel 8, P. Bulliard (1776-1783)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's NatŁrlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 12, J.E. Sowerby (1886)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Icones plantarum sponte nascentium in episcopatu Monasteriensi, deel 1, F. Wernekinck (1798)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL