Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Pilvaren - Pilularia globulifera

Andere namen

Frysk: Pilfearke

English: Pillwort

Français: Pilulaire

Deutsch: Pillenfarn

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Pteropsida

Orde: Filicales

Familie: Marsileaceae (Pilvarenfamilie)

Geslacht: Pilularia (Pilvaren)

Soort: Pilularia globulifera

Naamgeving (Etymologie): Pilularia is afgeleid van het Latijnse pilula (pil), naar de bolvormige vruchten. Globulifera betekent kogeltjesdragend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Sporenplant.

Winterknoppen: Hydrofyt of Helofyt.

Rijpe sporen: Juli, augustus en september.

Afmeting: 4-15 cm.


Willemien Troelstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0

Wortels: De kruipende wortelstok is draadvormig, kaal en wortelt op de knopen.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Severino Costalonga - CC BY-NC-ND 4.0


http://herbariaunited.org

Stengels: De kruipende stengels zijn glanzend lichtgroen en gegaffeld. De stengels vormen vaak matten.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0


Galerne - Public Domain

Bladeren: De stevige, rechtopstaande bladeren zijn draadvormig en worden tot 9 cm, bij ondergedoken planten soms langer. Meestal staan ze dicht bijeen en vaak zijn ze iets heen en weer gebogen en met een fijne punt. Jonge bladeren zijn opgerold aan de top van de stengels.


© Jelle Hofstra - verspreidingsatlas.nl


© Joke Schaminée-Sluis - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Sporen. De sporen worden in bolvormige (pilvormige), behaarde sporenvruchtjes gevormd. Eerst zijn deze geelgrijs tot bruin, maar later worden ze zwart. Ze zijn 3-4 mm breed en staan op een heel kort steeltje aan de voet van de bladbundels.


Willemien Troelstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


© Joke Schaminée-Sluis - verspreidingsatlas.nl


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl

Biotoop
Bodem: Zonnige plaatsen op natte, matig voedselarme, zwak zure, 's zomers geheel of gedeeltelijk droogvallende grond of in voedselarm, zwak zuur water met een bodem van zand of leem, zonder dikke organische laag.

Groeiplaatsen: Water en waterkanten (vennen, greppels, pas gegraven sloten, plasjes en poelen, ijsbaantjes en soms in gegraven heideplassen), heide (periodiek droogvallende oevers van heideplassen), zeeduinen (periodiek droogvallende oevers van duinmeertjes), afgravingen (zand- en leemgroeven) en in natte karrensporen.

Verspreiding

Wereld: Het meest in West-Europa, van Zuid-Frankrijk tot in Zuid-Zweden.


gbif.org

Nederland: Zeldzaam in het oosten van het land en in Noord-Brabant. Elders zeer zeldzaam (o.a. in de duinen op Terschelling en bij Schoorl).
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Vrij zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeldzaam in de Kempen. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst. Kwetsbaar. Beschermd.


Wallonië: Zeer zeldzaam.
Rode lijst. Ernstig bedreigd. Beschermd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 18, Jan Kops en F.W. van Eeden (1889)


Flora Batava, deel 18, Jan Kops en F.W. van Eeden (1889)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

     

© 2001-2018 K.M. Dijkstra