Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Poppenorchis - Orchis anthropophora

Frysk:

English: Man Orchid

FranÁais: Orchis Homme-pendu

Deutsch: Ohnsporn

Synoniemen: Aceras anthropophorum

Familie: Orchidaceae (OrchideeŽnfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Orchis betekent zaadbal of testikel. De beide wortelknollen lijken op testikels. Anthropophora betekent mens dragend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Hoofdbloei: Mei en juni.

Afmeting: 10-40 cm.


Josť Costa -
CC BY-NC 4.0


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Bernd Haynold -
CC BY-SA 3.0

Wortels: Twee bolrond- elliptische wortelknollen met vrij dunne bijwortels.


europeana.eu -
CC BY 3.0


europeana.eu -
CC BY 3.0


europeana.eu -
CC BY 3.0


europeana.eu -
CC BY 3.0

Stengels: De kale, rolronde stengels hebben aan de voet meerdere bruine, stompe en vliezige scheden.


© Hans Hillewaert -
CC BY-SA 3.0


Bernd Haynold -
CC BY-SA 3.0


Hans Stieglitz -
CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Bladeren: De langwerpige tot lancetvormige bladeren zijn glanzend groen met duidelijke nerven. Ze hebben een schedevormige voet en vormen samen een rozet. De bovenste bladen zijn kleiner.


Bernd Haynold -
CC BY-SA 3.0


Bernd Haynold -
CC BY-SA 3.0


kuleuven-kulak.be/bioweb


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De schutbladen zijn vliezig, lancetvormig, toegespitst, ťťn-nervig en korter dan het vruchtbeginsel. De slanke, rolronde aren bevatten vaak veel vrij kleine bloemen, die niet aangenaam ruiken. Ze zijn groengeel met een rood- of bruinachtige rand en lijntjes. De hangende driedelige bloemlip is 1,2-1,5 cm lang. De middenslip heeft twee spleten. De zijslippen zijn lijn- of draadvormig. De bloemen hebben geen spoor. Het helmknopje is helemaal met de stempelzuil vergroeid. Het vruchtbeginsel is verlengd, lijnvormig, gedraaid en korter dan de lip.


© John Breugelmans - verspreidingsatlas.nl


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© C.A.J. Kreutz - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

Vruchten: Een doosvrucht. Eenzaadlobbig.


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige tot half-beschaduwde plaatsen op matig droge, voedselarme, kalkrijke, humeuze grond (zand en mergel).

Groeiplaatsen: Grasland (kortblijvend kalkgrasland), zeeduinen (duingrasland en langs paden in duinstruweel), perceelscheidingen, afgravingen (verlaten groeven), hellingen, struwelen (open plaatsen), bosranden (kalkrijke zomen) en plaatsen waar struwelen gerooid zijn.

Verspreiding

Wereld: Noord-Afrika, Zuidwest-AziŽ en in Zuid, Midden- en West-Europa. Noordelijk tot in Midden-Duitsland, Nederland en Midden-Engeland.

Nederland: Zeer zeldzaam in Zuid-Limburg en in de duinen o.a. bij IJmuiden en op Voorne.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam in de Voerstreek. De groeiplaatsen in de duinen zijn waarschijnlijk verdwenen. Sterk afgenomen.
WalloniŽ:
Zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Naturalis Biodiversity Center, Leiden


Flora von Deutschland, ÷sterreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomť (1885)


Flora regni borussici, deel 4, A.G. Dietrich (1836)


Genera plantarum florae germanicae, Monocotyledones 2 Cyperaceae, deel 3, T.F.L. Nees von Esenbeck (1843)


Gartenflora, deel 33, E. von Regel (1884)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


British entomology, deel 6, J. Curtis (1823-1840)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Orchis anthropophora Oreades
Ecphrasis minus cognitarum stirpium, deel 1, F. Colonna (1616)


Stirpium historiae pemptades sex, sive libri XXX, R. Dodonaeus [Dodoens] (1583)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)


Die Orchidaceen Deutschlands, Deutsch-Oesterreichs und der Schweiz, M. Schulze (1894)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 9, J.E. Sowerby (1869)


Flora Londinensis, deel 6, William Curtis (1789-1798)


Flore illustrť de Nice et des Alpes-maritimes. Iconographie des Orchidťes, J.B. Barla (1868)


Annales des sciences naturelles. Botanique. Serie 3, deel 1, A. Riocreux (1852)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL