Wilde planten in Nederland en België

Postelein - Portulaca oleracea

Frysk: Poslein

English: Purslane

Français: Pourpier

Deutsch: Portulak

Synoniemen: Wilde postelein

Familie: Portulacaceae (Posteleinfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Portulaca komt van het Latijnse porto (deur), vanwege de afvoerende werking en lac (melk), naar het melksap. De naam kan echter ook zijn afgeleid van het Latijnse portula (poort), omdat de zaadddoos met een deksel opent. Oleracea betekent als groente gebruikt of in moestuinen groeiend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 5-50 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Worteldiepte tot 20 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Stengels: De sterk vertakte stengels vormen meestal een mat op de grond, maar soms staan ze rechtop. Ze zijn donkergroen of rood aangelopen. Afgebroken stengelstukken kunnen gaan wortelen.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De verspreidstaande bladeren zijn spatelvormig, kaal en vlezig. Bovenaan staan ze dicht bij elkaar (het lijken kransen van drie of meer).


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen groeien met één tot drie bijeen aan de toppen en de vertakkingspunten van de stengels. De vijf gele kroonbladen zijn 0,6-1 cm. Er zijn acht tot tien meeldraden. De kelkbladen zijn gekield en aan de voet vergroeid.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. De vruchten springen met een dekseltje open. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Biotoop

Bodem: Zonnige, warme, open plaatsen (pioniervegetatie) op droge, matig voedselrijke tot voedselrijke, met name stikstofrijke, kalkhoudende tot kalkarme grond (zand en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Akkers (hakvruchtakkers), moestuinen, ruderale plaatsen, industriesterreinen, waterkanten (droogvallende rivieroevers), boomgaarden, grindpaden, tussen straatstenen, wegranden en langs spoorwegen (spoorwegterreinen).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied. Nu in alle werelddelen. Binnen Europa vooral in Zuid- en Midden-Europa.

Nederland: Vrij zalgemeen. Het meest in het zuidelijke deel van Nederland.

Vlaanderen: Vrij algemeen ingeburgerd. Postelein kwam al in de negentiende eeuw voor in Vlaanderen.
Wallonië:
Vrij zeldzaam.

Toepassingen

Postelein wordt als groente gekweekt.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 6, Johann Carl Krauss (1801)


Wilde Porceleyne
Cruijdeboek, deel 5, Rembert Dodoens. Cruyden, wortelen ende vruchten, diemen in die spijse ghebruyckt (1554)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


A curious herbal, deel 2, E. Blackwell (1739)


Herbarium Blackwellianum, deel 3, E. Blackwell (1757)


Grandes Heures Anne de Bretagne, Jean (Jehan) Bourdichon (1503-1508)


Portulaca sativa
Hortus Eystettensis, deel 3, Bessler, Basilius (1620)


Repräsentanten einheimischer Pflanzenfamilien in bunten Wandtafeln mit erläuterndem Text, C. Bollmann (1879-1882)


New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)


Atlas des plantes de France, deel 2, Amédée Masclef (1890)


Flore médicale, deel 5, F.P. Chaumeton (1831)


Portulaca domestica - Portulaca sylvestris
Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL