Wilde planten in Nederland en België

Pruim - Prunus domestica

Frysk: Prűmebeam, Wichterbeam

English: Wild Plum

Français: Prunier

Deutsch: Pflaume

Synoniemen: Prunus insititia

Familie: Rosaceae (Rozenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Prunus is misschien afgeleid van het Griekse prooinos (vroegtijdig), dat op het vroeg rijp zijn van de vruchten van de wilde pruim zou slaan. Domestica betekent gecultiveerd. Het is afgeleid van domus (huis).

Ondersoorten: Pruim (Prunus domestica) en Kroosjes (Prunus domestica subsp. insititia - Wichterbeam).

Kruising: Pruim kan een kruising vormen met Sleedoorn (Prunus x fruticans).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Boom.

Winterknoppen: Fanerofyt.

Bloeimaanden: April en mei.

Afmeting: 3-12 meter.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Prunus domestica subsp domestica
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0


Prunus domestica subsp domestica
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0


Prunus domestica subsp. insitia
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0

Stam


Prunus domestica subsp domestica
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0


Prunus domestica subsp domestica
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0


Prunus domestica subsp. insitia
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0


Prunus domestica subsp. insitia
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0

Takken: Met of zonder doornen. De jonge takken zijn dof en kunnen bijna kaal, maar ook dicht behaard zijn.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Prunus domestica subsp domestica
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0


Prunus domestica subsp domestica
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0


Prunus domestica subsp. insitia
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0

Bladeren: De eironde tot elliptischebladeren zijn 4-10 cm lang. Ze hebben een wigvormige voet, zijn gezaagd en worden van boven vrij spoedig kaal. Aan de bovenkant zijn ze matgroen, van onderen lichtergroen. Aan de onderkant zijn ze blijvend behaard.


Prunus domestica subsp domestica
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0


Prunus domestica subsp domestica
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0


Prunus domestica subsp. insitia
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0


Prunus domestica subsp. insitia
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen groeien in kleine bundels, vaak met twee bijeen. Ze verschijnen tegelijk met de bladeren. Ze zijn wit, soms met een groenige vleug en 1˝-2˝ cm in doorsnee. De bloemstelen zijn meestal behaard.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Prunus domestica subsp domestica
Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een steenvrucht. De eetbare, bolronde tot eivormige pruimen zijn 2-4 cm, maar gekweekte vormen worden soms tot 7˝ cm in doorsnee. Ze kunnen blauw, paars, geel of rood zijn. De pitten zijn rond of afgeplat, gekield en meestal wat ruw. Tweezaadlobbig.


Prunus domestica subsp. domestica
Tobias Schula -
CC BY 2.0 de


Prunus domestica subsp. insititia

Jonathan Billinger -
CC BY-SA 2.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant
- CC BY-SA 4.0

Biotoop

Bodem: Zonnige tot half beschaduwde plaatsen op vochtige, matig voedselrijke grond.

Groeiplaatsen: Bosranden en bermen (struwelen).

Verspreiding

Wereld: Pruim: Oorspronkelijk uit Zuidwest-Azië, o.a. in de Kaukasus. Plaatselijk ingeburgerd in Europa, Noord-Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland.
Kroosjes: Voornamelijk in Europa.

Pruim

Kroosjes

Nederland: Pruim: Vrij zeldzaam. Niet ingeburgerd, maar wel geregeld verwilderd.
Kroosjes: Zeer zeldzaam.

Pruim

Kroosjes

Vlaanderen: Pruim: Vrij algemeen verwilderd.
Kroosjes: Zeldzaam ingeburggerd.
Wallonië:
Pruim: Zeldzaam. Plaatselijk  ingeburgerd in het Maasgebied en in de zuidelijke Ardennen.
Kroosjes: Zeldzaam ingeburggerd.

Pruim

Kroosjes

Toepassingen

Pruim is al eeuwen in cultuur, waarschijnlijk het eerst in het Midden-Oosten. Veel pruimensoorten zijn ontstaan uit kruisingen van o.a. Sleedoorn en Kerspruim. Het hout bestaat uit roodachtig kernhout en lichtbruin spinthout. Het is hard en dicht, en wordt voor draaiwerk en kasten gebruikt.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 3, Johan Carl Krauss (1796)


Pruymboom
Cruijdeboek, deel 6, Rembert Dodoens. Van der boomen, haghen, ende alle houtachtighe gewassen, en van huerder vruchten, gummen ende sapen ondersceet, fatsoen, naem, natuere, cracht ende werkinghe (1554)


Naturalis Biodiversity Center, Leiden


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Icones plantarum medico-oeconomico-technologicarum, deel 2, F.B. Vietz (1804)


New Kreüterbuch, P.A. Mattioli (1563)


New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)


A curious herbal, deel 2, E. Blackwell (1739)


Herbarium Blackwellianum, deel 4, E. Blackwell (1760)


La flore et la pomone francaises, deel 6, J.H. Jaume Saint-Hilaire (1833)


La botanique de J.J. Rousseau, J.J. Rousseau, P.J. Redouté (1805)


Traité des arbres et arbustes, Nouvelle édition, deel 5, H.L. Duhamel du Monceau, P. Bessa (1812)


Choix des plus belles fleurs et des plus beaux fruits, P.J. Redouté (1827-1833)


Kräuterbuch, Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild, Friedrich Losch (1914)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Plantae medicinales, deel 2, Nees von Esenbeck, M.F. Wijhe, A. Henry (1828-1833)


Vollständige Beschreibung und Abbildung der Sämmtlichen Holzarten, F.L. Krebs (1826)


Prunus insititia
Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Medical Botany, deel 4, W. Woodville, W.J. Hooker, G. Spratt (1832)


Flora Parisiensis, deel 3, P. Bulliard (1776-1781)


La flore et la pomone francaises, deel 3, J.H. Jaume Saint-Hilaire (1830)


Flore médicale, deel 5, F.P. Chaumeton (1831)


Traité des arbres et arbrissaux, Atlas, P. Mouillefert (1892-1898)


Plantarum seu stirpium icones, deel 2, M. de Lobel (1581)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL