Wilde planten in Nederland en België

 Nederlandse namen   Wetenschappelijke namen 

Raapzaad - Brassica rapa

Frysk: Raapsied

English: Turnip

Français: Navet

Deutsch: Rübsen

Synoniemen: Brassica campestris, Meiraap, Sânraap

Familie: Brassicaceae (Kruisbloemenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Brassica stamt af van het Griekse prasikê (groente bij uitnemendheid). Rapa betekent raap.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig of tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: April, mei, juni, juli en augustus.

Afmeting: 30-80 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een penwortel met bijwortels.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Stengels: Rechtopstaande, massieve bloeistengels.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De onderste bladeren zijn meestal liervormig en aan beide kanten borstelig behaard. De verspreidstaande bovenste bladeren zijn blauwachtig groen, kleiner en meer langwerpig. Deze hebben een vrijwel gave(maar wel gegolfde) rand en zijn stengelomvattend met een hartvormige voet.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemtrossen vind je aan de uiteinden van de vertakte stengels De gele bloemen zijn ongeveer 2 cm in doorsnee. De open bloemen steken boven de knoppen uit (bij Koolzaad zitten de knoppen van de ongeopende bloemen hoger dan de bloemen), de vier kelkbladen staan later horizontaal af. Koolzaad bloeit iets later dan Raapzaad. Bloemen met vier kroonbladen, zes meeldraden en een bovenstandig vruchtbeginsel met een stijl en stempel.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. De vele, op schuin afstaande stelen staande, hauwen zijn 4-6½ cm lang en 2-3 mm breed. De snavel is 1½-2½ cm. De bolvormige  zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen op vochtige, voedselrijke, vaak omgewerkte, humushoudende grond.

Groeiplaatsen: Akkers, braakliggende grond, ruigten,waterkanten (langs rivieren en slootkanten) en bermen.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit het Middellandse-Zeegebied. Elders ingeburgerd.

Nederland: Algemeen.

Vlaanderen: Ingeburgerd.

Wallonië: Verwilderd.

Toepassingen

Een in de nazomer kiemende vorm (stoppelknollen) wordt als nagewas verbouwd op stoppelvelden. Een groot deel van de wortel is tot een knol opgezwollen. Stoppelknollen zijn een prima veevoer en rauwkost. Ook worden ze gebruikt voor groenbemesting. Verscheidene vormen worden als groente gekweekt, waaronder meiraapjes, raapsteeltjes, Chinese kool en pak-choi.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 6, Johann Carl Krauss (1801)


Unkrauttaflen - Weed plates - Planches des mauvaises herbes - Ugressplansjer, E. Korsmo (1934-1938)


Botanische Unterhaltungen zum Verständniß der heimathlichen Flora, B.A. Auerswald en E.A. Roßmäßler (1858)


New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 1, J.E. Sowerby (1863)


British entomology, deel 2, J. Curtis (1823-1840)
British entomology, deel 3, J. Curtis (1823-1840)
British entomology, deel 5, J. Curtis (1823-1840)


Herbarium Blackwellianum, deel 3, E. Blackwell (1757)


Flora Parisiensis, deel 4, P. Bulliard (1776-1781)


Stirpium historiae pemptades sex, sive libri XXX, R. Dodonaeus [Dodoens] (1583)


Orbiculatum seu turbinatum rapum majus - Rapum tereti rotunda oblongaque radice - Rapum sylvestre non bulbosum
Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Bilder ur Nordens Flora, deel 1, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


A curious herbal, deel 1, E. Blackwell (1737)


Grandes Heures Anne de Bretagne, Jean (Jehan) Bourdichon (1503-1508)


Institutiones rei herbariæ, deel 3, J.P. de Tournefort (1700)

© 2001-2020 K.M. Dijkstra