Rode bosbes - Vaccinium vitis-idaea

		Klaas Dijkstra
	Rode bosbes Vaccinium vitis-idaea

Klik op een afbeelding om te vergroten.

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

In het kort.

Rode bosbes of Vaccinium vitis-idaea is een soort uit de Heifamilie (Ericaceae).

Het is een 10-40 cm hoog struikje.

De takken zijn lichtbruin, rond en min of meer behaard.
Wintergroene, leerachtige, glanzende, langwerpig of omgekeerd eironde, stompe bladen met een omgerolde bladrand.
Rode bosbes bloeit meestal van april t/m juni.
Overhangende trosjes aan het eind van de takken met vijf- of viertallige, klokvormige, rozewitte, 5-8 mm grote bloemen met vrij diep gespleten, uitstaande slippen.
Rode, bolvormige, 0,5-1 cm grote bessen.
Rode bosbes groeit op zonnige of licht beschaduwde plaatsen op droge of soms natte, voedselarme, zure grond.
Groeiplaatsen zijn o.a. (duin)heide, langs vennen, hoogveen, veenmosrietland, langs bospaden, bosranden en struwelen.
Rode bosbes komt voor in koude en de koelgematigde streken op het noordelijk halfrond.
In Nederland en België is deze inheemse plant vrij algemeen.

Uitgebreide beschrijving

Frysk Reade blebberbei

English Cowberry

Français Airelle rouge

Deutsch Preiselbeere

Synoniemen Vossenbes

Familie Ericaceae (Heifamilie)

Naamgeving (Etymologie) Vaccinium komt van het Latijnse woord vacca (koe) en baccinium (bessen), een bes die graag door koeien wordt gegeten. Vtis-idaea betekent wijnstok of druif van de berg Ida op Kreta.

Kruising Bastaardbosbes (accinium x intermedium) is de kruising met Blauwe bosbes. Deze is op enige plaatsen gevonden en heeft rode of zwartblauwe bessen. Bastaardbosbes is een grotendeels onvruchtbare bastaard, die qua kenmerken verder intermediair is tussen de beide oudersoorten.

Levensduur Overblijvend.

Plantvorm Chamaefyt.

Hoofdbloei April t/m juni (soms ook augustus t/m oktober).

Afmeting 10-40 cm.

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0	Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0
Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0	Andrea Moro - cc by-sa 4.0

Wortels Worteldiepte 10-20 cm.

s.idigbio.org - cc by 4.0	hasbrouck.asu.edu - cc by-nc 3.0
midwestherbaria.org - cc by-nc 3.0	images.cyberfloralouisiana.com - cc by-nc 3.0

Takken De takken zijn lichtbruin, rond en min of meer behaard.

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0	Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0
Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0	Andrea Moro - cc by-sa 4.0

Bladeren Wintergroene bladen. De bladrand is omgerold. De bladen zijn leerachtig, glanzend, langwerpig of omgekeerd eirond en stomp. Van onderen zijn ze lichtgroen met donkerder klierpuntjes.

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0	Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0
Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0	Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0

Bloemen Tweeslachtig. De vijf- of viertallige bloemen vormen overhangende trosjes aan het eind van de takken. De bloemkroon is klokvormig, rozewit, heeft vrij diep gespleten, uitstaande slippen en is 5-8 mm lang. De kelk is roodachtig met driehoekige, spitse slippen. Helmknoppen zonder hoorntjes. De stijl is langer dan de zoom van de bloemkroon.

Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0	kuleuven-kulak.be/bioweb
Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0	kuleuven-kulak.be/bioweb

Vruchten en zaden De rode of heel zelden witte bessen zijn bolvormig, 0,5-1 cm. Ze zijn zuur van smaak en eetbaar. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.

kuleuven-kulak.be/bioweb	Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0
Klaas Dijkstra - cc by-sa 4.0	©2006 Digital Plant Atlas - cc by-nc-sa 3.0 nl

Biotoop

Bodem Zonnige of licht beschaduwde plaatsen op droge of soms natte, voedselarme, zure grond (zand, leem en veen).

Groeiplaatsen Heide, duinheide, langs vennen, hoogveen, veenmosrietland, langs bospaden, bosranden en struwelen (o.a. Jeneverbessen).

Verspreiding

Wereld Koude en de koelgematigde streken op het noordelijk halfrond. In het zuiden voornamelijk in gebergten.

Nederland Inheems. Vrij algemeen.

België Inheems. Vrij algemeen.

2001-2026 K.M. Dijkstra - cc by-sa 4.0