Wilde planten in Nederland en België

Rode klaver - Trifolium pratense

Frysk: Reade klaver

English: Red Clover

Français: Trèfle des prés

Deutsch: Rotklee

Synoniemen:

Familie: Fabaceae (Vlinderbloemenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Klaver komt mogelijk van een Indogermaanse grondvorm glei (smeren), naar het kleverige vocht van de bloemen. Trifolium komt van het Latijnse tri (drie) en folium (blad), dus drietallige bladen. Pratense betekent in weiden groeiend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Tweejarig of overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 15-80 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een penwortel met zijwortels en wortelknolletjes.


hasbrouck.asu.edu -
CC0-1.0


s.idigbio.org -
CC BY-NC 3.0


bisque.cyverse.org -
CC0-1.0


s.idigbio.org -
CC0-1.0

Stengels: De behaarde stengels groeien vanuit de oksels van de rozetbladen. Meestal zijn ze boogvormig opstijgend. Bij forse exemplaren staan ze in een kring. Vaak worden er pollen gevormd.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De onderste, drietallige bladeren zijn lang gesteeld. De verspreidstaande bovenste, eveneens drietallige bladeren zijn bijna zittend. De behaarde deelblaadjes zijn eivormig tot langwerpig en hebben vaak elk een V-vormige vlek. De steunblaadjes zijn breed, meestal eirond, generfd en voor meer dan de helft met de bladsteel vergroeid. Het vrije deel is driehoekig en vrij plotseling toegespitst.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloeiwijzen zijn dichtbloemig, bolvormig tot eivormig en meestal aan de voet omhuld door de schutblaadjes van de bovenste twee bladeren van een stengel of zijtak. Soms steken de bloeiwijzen op een korte steel boven de bladeren uit of ze zitten met twee bij elkaar. De bovenste bloemen staan rechtop. Ze zijn 1,2-1½ cm en paarsrood, soms vleeskleurig of wit. De kelk heeft tien nerven. De kelkbuis is aangedrukt behaard. Bloemen met tien meeldraden, waarvan negen met elkaar zijn vergroeid en een bovenstandig vruchtbeginsel met een stijl met twee stempels.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. De peulen zijn eivormig met een verbrede top. De zaden zijn kortlevend (1-5 jaar). Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op matig droge tot vrij natte, matig voedselarme tot voedselrijke, matig bemeste, zwak zure tot basische grond (zand, leem, zavel, veen, klei en löss).

Groeiplaatsen: Bermen, grasland (vochtig, bemest grasland), afgravingen (leemgroeven), stortterreinen, braakliggende akkers, zeeduinen (binnenduingrasland) en dijken.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Europa, West-Azië en Noord-Afrika. Nu in alle werelddelen.

Nederland: Algemeen.

Vlaanderen: Algemeen.
Wallonië:
Algemeen.

Wetenswaardigheden en toepassingen

In de Middeleeuwen stonden drie blaadjes symbool voor Vader, Zoon en Heilige Geest. Pratense is afgeleid van weide en geeft aan waar de plant groeit. Schapen die heel veel rode klaver aten werden onvruchtbaar. Rode klaver bevat veel fyto-oestrogenen. Vrouwen in de overgang hebben baat bij deze stoffen. Het is tevens een prima groenbemester en trekt bijen aan.Veel in het wild groeiende Rode klavers stammen van gekweekte rassen af. De vroeger algemene klavervelden behoren tegenwoordig grotendeels tot het verleden. In veel streken werd van de Rode klaver een lekkere, zij het vrij koppige wijn gemaakt. Van de gedroogde bloemen van de Rode klaver werd thee getrokken.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 5, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1828)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 1 (1796)


Ghemeyn Claveren
Cruijdeboek, deel 4, Rembert Dodoens. Corenen, Legumina, Distelen ende dyerghelijcke (1554)


Deutschlands flora, deel 4, J. Sturm, J.W. Sturm (1803-1804)
Deutschlands flora, deel 8, J. Sturm, J.W. Sturm (1810-1812)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Svensk botanik, deel 4, J.W. Palmstruch e.a. (1807)


Bilder ur Nordens Flora, deel 2, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


British entomology, deel 5, J. Curtis (1823-1840)


Herbarium Blackwellianum, deel 1, E. Blackwell (1750)


Atlas des plantes de France, deel 2, Amédée Masclef (1890)


La flore et la pomone francaises, deel 5, J.H. Jaume Saint-Hilaire (1832)


Grandes Heures Anne de Bretagne, Jean (Jehan) Bourdichon (1503-1508)


Trifolium
Introductio generalis in rem herbariam, deel 3, A.Q. Rivinus (1690-1777)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora regni borussici, deel 6, A.G. Dietrich (1838)


Standortgewächse und Unkräuter in ihrer Beziehung zu Forst-, Garten- und Landwirtschaft und zu anderen Flächen, Julius Theodor Christian Ratzeburg (1859)


New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 3, J.E. Sowerby (1864)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Flora Parisiensis, deel 1, P. Bulliard (1776-1781)


La botanique de J.J. Rousseau, J.J. Rousseau, P.J. Redouté (1805)


Nouvelle iconographie fourragère (Atlas) J. Gourdon, P. Naudin (1865-1871)


Stirpium historiae pemptades sex, sive libri XXX, R. Dodonaeus [Dodoens] (1583)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL