Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Rood guichelheil - Anagallis arvensis subsp. arvensis

Andere namen

Frysk: Readerf

English: Scarlet Pimpernel

Français: Mouron rouge

Deutsch: Acker-Gauchheil

Verouderde of andere namen: Anagallis phoenicea, Lysimachia arvensis, Gewoon guichelheil

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Ericales

Familie: Primulaceae (Sleutelbloemfamilie)

Geslacht: Anagallis (Guichelheil)

Soort: Anagallis arvensis ssp. arvensis

Naamgeving (Etymologie): Guichelheil is een samenstelling van guichel (gekheid of razernij) en heil (helen), omdat men dacht dat guichelheil geestesziekten en melancholie kon genezen. Anagallis komt van het Griekse woord anagelao (ik lach), eveneens vanwege het vermeende effect dat melancholie door het gebruik van dit plantje kon worden verdreven. Arvensis betekent op akkers groeiend.

Ondersoort: De andere ondersoort is Blauw guichelheil (Anagallis arvensis subsp. foemina).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 5-50 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


http://www.kuleuven-kulak.be

Wortels: Worteldiepte tot 20 cm.


fabrice Verrier - CC BY 2.0


mbgserv18.mobot.org - CC BY 3.0


mbgserv18.mobot.org - CC BY 3.0


mbgserv18.mobot.org - CC BY 3.0

Stengels: De liggende of opstijgende stengels wortelen niet. Ze zijn vierkantig en kaal en de liggende stengels wortelen niet.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


http://www.kuleuven-kulak.be


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

Bladeren: De ongeveer 1 cm grote,  tegenoverstaande of zelden in kransen van drie zittende bladeren zijn eirond tot langwerpig-eirond. Van onderen zie je de duidelijke nerven  en  zwarte klierpuntjes. De bladrand is gaaf.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


http://www.kuleuven-kulak.be


http://www.kuleuven-kulak.be

Bloemen: Tweeslachtig. De lang gesteelde bloemen groeien vanuit de bladoksels. De bloemkroon is even lang als of iets langer dan de kelk. De bloemen zijn rood of heel soms vleeskleurig, lila, paarsig, blauw of groenachtig. De kroonslippen zijn aan de rand dicht klierachtig gewimperd met meer dan dertig klieren. De vijf  kroonbladen bedekken elkaar aan de randen. Ze worden tot 7 mm lang en 6 mm breed. Aan de top hebben ze een gave rand of ze zijn zwak gekarteld. De vijf  kelkbladen hebben een gave rand. Een bloem heeft voorts vijf meeldraden  en een bovenstandig vruchtbeginsel  met een stijl  en stempel.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


kuleuven-kulak.be

Vruchten: Een ronde  doosvrucht met bovenop de stijlrest. Na de bloei krommen de bloemstelen zich. De zaden zijn zwart. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

   

Biotoop

Bodem: Zonnige, zelden licht beschaduwde plaatsen op droge tot vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, vaak kalkhoudende, minerale grond (lemig zand, leem, zavel, löss, klei, mergel en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Akkers (vooral op het stoppelveld), wijngaarden, moestuinen, zeeduinen (o.a. langs duinpaden), langs spoorwegen (spoorwegterreinen), stroomruggen, langs voetpaden, bermen (open of omgewerkte plaatsen), braakliggende grond, afgestoken greppelkanten, drooggevallen zandplaten, onder struiken in plantsoenen en bossen (langs vochtige bospaden).

Verspreiding

Wereld: In alle werelddelen, in gebieden met een gematigd of warm klimaat. Rood guichelheil komt oorspronkelijk uit het Middellandse-Zeegebied.


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen, maar zeldzaam in het zuiden van Fryslân, het zuiden van Groningen, in Drenthe, Flevoland, het noordoosten van Overijssel en op de Veluwe.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen, maar zeldzaam in de Kempen.


Wallonië: Algemeen, maar zeldzaam in de Ardennen, met name de Hoge Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 2 (1796)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 2 (1796)


Echtes Gauchheil
Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra