Wilde planten in Nederland en België

Rood peperboompje - Daphne mezereum

Frysk: Piperbeamke

English: Mezereon

Français: Bois-gentil

Deutsch: Seidelbast

Synoniemen:

Familie: Thymelaeaceae (Peperboompjesfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Daphne was oorspronkelijk de Griekse naam van wat nu Laurier heet, Laurus nobilis, een geheel andere plant. De plant werd genoemd naar de nimf Daphne, de dochter van de riviergod Peneus die in een struik werd veranderd om aan Apollo te kunnen ontkomen en is daarom een teken van kuisheid. Daphne betekent glanzen of fakkel, naar de glanzende bladeren. Mezereum betekent doder van mensen.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Struik.

Winterknoppen: Chamaefyt of fanerofyt

Bloeimaanden: Maart en april.

Afmeting: 30-120 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: De wortels vertakken zich voor een deel.

Takken: De rechtopstaande of uitstaande takken zijn grijs-bruin en aan de top bebladerd. De jonge scheuten zijn behaard. De knoppen zijn dof zwartbruin.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De verspreidstaande bladeren zijn langwerpig, dun, kaal, hebben een gave rand en zijn 5-12 cm lang. Ze zijn lichtgroen van kleur en staan dicht bij elkaar aan toppen van scheuten. Ze hebben een korte steel en zijn weinig of niet behaard.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De zittende bloemen zitten in bundels van één tot vier in de oksels van afgevallen bladeren. Ze verschijnen meestal voor de bladeren. De bloemen zijn lichtpaars of roze, 1-1,4 cm, hebben vier slippen en zijn behaard. De vier bloemdekbladen staan af. Aan de binnenkant zitten twee kransen van vier meeldraden met heel korte helmdraden. De stamper is bovenstandig. De bloemen verspreiden een sterke geur.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een steenvrucht. De giftige, bolvormige bessen zijn rood, sappig en 0,6 tot 1 cm. Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Half tot matig beschaduwde plaatsen op vochtige, matig voedselarme tot matig voedselrijke, humeuze, kalkrijke grond (zand, leem, mergel en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Bossen (kalkrijke loofbossen) en struwelen (vooral op kalkhellingen).

Verspreiding

Wereld: In een groot deel van Europa en in West- en Midden-Siberië. De kuststreken van West-Europa en het Middellandse-Zeegebied worden voor een groot deel gemeden.

Nederland: Zeer zeldzaam, o.a. in Zuid-Limburg en in Twente.

Vlaanderen: Vroeger zeer zeldzaam. Zeer waarschijnlijk verdwenen in het wild.
Wallonië:
Vrij zeldzaam. Het meest  in het Maasgebied, Lotharingen en de Ardennen.

Toepassingen

Dit struikje wordt vaak toegepast in tuinen. Cultuurvormen hebben vaak iets grotere, donkerder paarse en vroeger verschijnende bloemen dan de wilde vorm. Ook witbloemige planten met gele vruchten worden gekweekt.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 14, Jan Kops en F.W. van Eeden (1872)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 1 (1796)


Afbeeldingen der fraaiste, meest uitheemsche boomen en heesters, J.C. Krauss (1840)


Botanische wandplaten


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Icones plantarum medico-oeconomico-technologicarum, deel 2, F.B. Vietz (1804)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)


Kräuterbuch, Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild, Friedrich Losch (1905)


Repräsentanten einheimischer Pflanzenfamilien in bunten Wandtafeln mit erläuterndem Text, C. Bollmann (1879-1882)


Unsere Waldbäume, Sträucher und Zwergholzgewächse, L. Klein (1910)


New Kreüterbuch, P.A. Mattioli (1563)


New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)


Bilder ur Nordens Flora, deel 2, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Herbarium Blackwellianum, deel 6, E. Blackwell (1773)


Medical Botany, deel 4, W. Woodville, W.J. Hooker, G. Spratt (1832)


Herbier de la France, deel 1, P. Bulliard (1776-1783)


Flore médicale, deel 5, F.P. Chaumeton (1831)


Laureola
Hortus Eystettensis, deel 3, Bessler, Basilius (1620)


Laurus pusilla
Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)


Piper montanum - Mezereum
Hortus floridus, fasicle pars altera, C. van de Passe (1614)


Deutschlands flora, deel 2, J. Sturm, J.W. Sturm (1801-1802)


Flora regni borussici, deel 5, A.G. Dietrich (1837)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Medizinal Pflanzen, deel 1, F.E. Köhler, W. Müller (1887)


Vollständige Beschreibung und Abbildung der Sämmtlichen Holzarten, F.L. Krebs (1826)


Die Giftpflanzen Deutschlands, P.H.H. Esser, W. Müller (1910)


Sämmtliche Giftgewächse Deutschlands, E. Winkler (1853)


Plantae medicinales, deel 1, Nees von Esenbeck, M.F. Wijhe, A. Henry (1828-1833)


Fig. 1-19
Genera plantarum florae germanicae, Dicotyledones 1, Monochlamidae, deel 1, T.F.L. Nees von Esenbeck (1835)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Svensk botanik, deel 1, J.W. Palmstruch e.a. (1803)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 8, J.E. Sowerby (1868)


British entomology, deel 3, J. Curtis (1823-1840)


Flora Parisiensis, deel 6, P. Bulliard (1776-1781)


Atlas des plantes de France, deel 3, Amédée Masclef (1893)


Traité des arbres et arbustes, Nouvelle édition, deel 1, H.L. Duhamel du Monceau, P.J. Redouté (1800-1803)


Traité des arbrisseaux et des arbustes cultivés en France, J.H. Jaume Saint-Hilaire (1825)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL