Wilde planten in Nederland en België

 Nederlandse namen   Wetenschappelijke namen 

Ruig schapengras  en Zinkschapengras - Festuca ovina

Frysk:

English: Sheep's Fescue

Français: Fétuque ovine, Fétuque de Westphalie

Deutsch: Schafschwingel, Westfälische Schwingel

Synoniemen: Grof schapengras, Genaald schapengras

Familie: Poaceae (Grassenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Festuca komt van het keltische fest (weiland). Ovina betekent van schapen en hirtula betekent behaard. Lemanii is vernoemd naar de Franse botanicus Dominique Sebastien Leman (1781-1829) en guestfalica verwijst naar Westfalia (Duitsland).

Ondersoorten: Er worden bij ons twee ondersoorten onderscheiden: Ruig schapengras (Festuca ovina subsp. hirtula)en Zinkschapengras (Festuca ovina subsp. guestfalica). Ook Groot schapengras wordt soms gezien als een ondersoort (Festuca ovina subsp. cinerea). Sommige flora's (ook in Nederland) beschouwen Groot schapengras echter als een aparte soort (Festuca lemanii).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei en juni.

Afmeting: 10-65 cm.

Ruig schapengras


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Rasbak -
CC BY-SA 3.0


© Gertjan van Noord -
CC BY-ND 3.0

Zinkschapengras


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


inpn.mnhn.fr -
CC BY-SA 4.0


Ennio Cassanego -
CC BY-NC-ND 4.0

Wortels: Geen wortelstokken.


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: De plant groeit in pollen.

Ruig schapengras


Rasbak -
CC BY-SA 3.0


© Gertjan van Noord -
CC BY-ND 3.0


© Henk-Jan van der Kolk -
CC BY-NC-ND 3.0


© Henk-Jan van der Kolk -
CC BY-NC-ND 3.0

Zinkschapengras


Ennio Cassanego -
CC BY-NC-ND 4.0


Ennio Cassanego -
CC BY-NC-ND 4.0


Ennio Cassanego -
CC BY-NC-ND 4.0

Bladeren: De bladeren zijn blauwgrijs. De stengelbladen zijn vlak of stijf ingerold. De wortelbladen en bladeren van niet-bloeiende spruiten zijn stijf ingerold en meestal draadvormig. De bladschede is tot bijna onderaan open. Het tongetje is zeer kort. Niet bloeiende bladeren zijn 0,4-0,7 mm breed en met van boven één tot drie ribben. De bladeren zijn meestal blauwgroen en 0,45-0,75 mm breed.

Ruig schapengras


Rense Haveman -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Kees van Bochove -
CC-BY-NC-SA-3.0


© Henk-Jan van der Kolk -
CC BY-NC-ND 3.0


© Henk-Jan van der Kolk -
CC BY-NC-ND 3.0

Zinkschapengras


Ennio Cassanego -
CC BY-NC-ND 4.0


© Bas van de Riet -
CC BY-NC-ND 3.0

Bloemen: Ruig schapengras: Tweeslachtig. De bloempluim wordt 3-12 cm lang en is samengetrokken met rechtopstaande zijtakken. De aartjes zijn 4-7 mm. Het onderste kroonkafje is meestal genaald. De kafnaald is meestal 0,2-0,8 mm lang en de aartjes worden 5,3-6,3 mm lang.
Zinkschapengras: De kafnaald is meestal 0,5-1,2 mm lang en de aartjes worden 5,5-8 mm lang.

Ruig schapengras


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Rasbak -
CC BY-SA 3.0


Rasbak -
CC BY-SA 3.0


© Henk-Jan van der Kolk -
CC BY-NC-ND 3.0

Zinkschapengras


Ennio Cassanego - actaplantarum.org -
CC BY-NC-ND 4.0


Ennio Cassanego - actaplantarum.org -
CC BY-NC-ND 4.0


© Kees van Reenen -
CC BY-NC-ND 3.0

Vruchten: Een graanvrucht. Eenzaadlobbig.


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Ruig schapengras: Zonnige, zelden licht beschaduwde plaatsen op droge, voedselarme, zwak zure zandgrond.
Zinkschapengras: Zonnige, zelden licht beschaduwde plaatsen op droge, voedselarme, zinkhoudende of kalkrijke grond.

Groeiplaatsen: Ruig schapengras: Stuifzand, stuwwallen, grasland (schraal grasland en droog, zuur grasland), heide en bosranden.
Zinkschapengras: Grasland (zinkhoudend grasland, kalkgrasland en op mergelrandjes).

Verspreiding

Wereld: Ruig schapengras: Noord- en Midden-Europa.

Festuca ovina

Ruig schapengras

Zinkschapengras: In het zuiden van Nederland, het oosten van België, Frankrijk en het westen van Duitsland.

Nederland: Ruig schapengras: Plaatselijk vrij algemeen op de Veluwe, zeldzaam op de Utrechtse heuvelrug en misschien ook in het zuidoosten van het land.

Zinkschapengras: Zeer zeldzaam in Zuid-Limburg.

Vlaanderen: Ruig schapengras: Niet in Vlaanderen.
Zinkschapengras: Niet in Vlaanderen.

Wallonië: Ruig schapengras: Niet in Wallonië.
Zinkschapengras: Zeer zeldzaam langs de Geul en de Vesder.
Rode lijst. Ernstig bedreigd. Beschermd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 8, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1844)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)

 

© 2001-2020 K.M. Dijkstra