Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Ruw parelzaad - Lithospermum arvense

Andere namen

Frysk: Glêssied

English: Field Gromwell

Français: Grémil des champs

Deutsch: Acker-Steinsame

Verouderde of andere namen: Buglossoides arvensis

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Boraginales

Familie: Boraginaceae (Ruwbladigenfamilie)

Geslacht: Lithospermum (Parelzaad)

Soort: Lithospermum arvense

Naamgeving (Etymologie): Lithospermum komt van het Griekse lithos (steen) en sperma, vanwege de harde deelvruchtjes, die men als zaden beschouwde. Arvense betekent op akkers groeiend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: April, mei en juni.

Afmeting: 10-70 cm.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


AnRo0002 - CC0

Wortels


prc-symbiota.tacc.utexas.edu - CC0-1.0


bisque.cyverse.org - CC BY-NC 3.0


fm-digital-assets.fieldmuseum.org - CC BY-NC 3.0


bisque.cyverse.org - CC BY-NC 3.0

Stengels: Elke plant heeft maar één stengel. Deze staat rechtop, is weinig vertakt en aanliggend behaard.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


AnRo0002 - CC0

Bladeren: De bladeren zijn langwerpig tot lijnvormig en hebben onduidelijke zijnerven. De bovenste bladeren zijn gesteeld en 3-5 cm lang. De schutbladen lijken op de gewone bladeren, maar deze hebben slechts één duidelijke nerf.


http://www.kuleuven-kulak.be


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Harry Rose  - CC BY 2.0

Bloemen: Tweeslachtig. De alleenstaande bloemen groeien aan het eind van de stengel. De 6-9 mm lange bloemkroon is trechtervormig en roomwit. De buis is meestal paarsig of soms blauw. Aan de binnenkant van de buis zitten vijf lengteplooien. Zowel de binnenkant als de buitenkant van de buis is behaard. De kelk is diep gedeeld.

Vruchten: Een vierdelige splitvrucht met aan de top een snavel. De 3-4 mm lange nootjes zijn grijsbruin, ruw en dof. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


kuleuven-kulak.be


kuleuven-kulak.be


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen (pioniervegetatie) op matig vochtige, matig voedselrijke, basische en kalkrijke grond (mergel, leem, zand en zavel).

Groeiplaatsen: Akkers (graanakkers en akkerranden), omgewerkte grond, braakliggende grond, langs spoorwegen (spoorwegterreinen), bermen (open plekken) en waterkanten (oeverwallen en stroomruggen langs rivieren).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Zuidwest-Azië en Zuid-Europa. Nu in veel gebieden in gematigde streken op het noordelijk halfrond en ook in Australië en op een paar plaatsen Zuid-Amerika.


gbif.org

Nederland: Zeldzaam in Zuid-Limburg en zeer zeldzaam in het rivierengebied, in het oosten van land en in de Hollandse duinen.
Rode lijst 2012. Bedreigd. Trend sinds 1950: zeer sterk afgenomen. Zeldzaam. Al voor 1500 ingevoerd (archeofyt).


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam. Sterk afgenomen.
Rode lijst. Bedreigd.


Wallonië: Zeldzaam in de zuidelijke Ardennen. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst. Ernstig bedreigd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

     

© 2001-2018 K.M. Dijkstra