Schermhavikskruid

Namen

Wetenschappelijk: Hieracium umbellatum (Hieracium umbellatum subsp. hollandiae)

Nederlands: Schermhavikskruid

Frysk: Fertakke haukkrûd

English: Leafy Hawkweed (Narrow-Leaved Hawkweed)

Français: Epervière en ombelle

Deutsch: Dolden-Habichtskraut

Familie: Composietenfamilie, Asteraceae (Compositae)

Geslacht: Hieracium, Havikskruid

Naamgeving: Hieracium komt van het Griekse hierax (havik). De Oude Grieken meenden, dat de havik van deze planten gebruik maakte, om zijn gezichtsvermogen te versterken. Umbellatum betekent schermvormig of met een scherm bloeiend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 10-120 cm.


H. Zell - CC BY-SA 3.0


Jerzy Opiola - CC BY-SA 4.0


Jerzy Opiola - CC BY-SA 4.0


Jerzy Opiola - CC BY-SA 4.0

Wortels:


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De donkergroene stengels zijn vaak weinig behaard. Meestal zijn ze alleen aan de top vertakt. Gewoonlijk met veel bladeren.


H. Zell - CC BY-SA 3.0


Jerzy Opiola - CC BY-SA 4.0


Teun Spaans - CC BY 2.5


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

Bladeren: In de bloeitijd zijn de rozetbladen afgestorven. De stengelbladen zijn langwerpig tot lijnvormig. Vaak hebben ze een omgerolde rand, zijn ze weinig of niet getand en naar de voet min of meer steelachtig versmald.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Qwert1234 - CC BY-SA 3.0


Athenchen - CC BY-SA 3.0


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

Bloemen: Tweeslachtig. De weinige bloemhoofdjes vormen samen schermvormige pluimen of in twee boven elkaar staande kransen. De gele hoofdjes zijn 2-3 cm. De stijlen zijn eveneens geel. De omwindselbladen zijn zwartgroen en kaal of ze hebben enkele haren of klieren. De middelste en de onderste staan aan de top af en zijn teruggebogen.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


http://www.kuleuven-kulak.be

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


http://www.kuleuven-kulak.be


http://www.kuleuven-kulak.be


Teun Spaans - CC BY 2.5

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde, open tot grazige plaatsen op droge, voedselarme tot matig voedselrijke, meestal zure tot zwak zure, maar soms basische grond (zand, leem en veen).

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen en langs bospaden), bosranden, houtwallen, struwelen, kapvlakten, licht beschaduwde bermen, zeeduinen (duingrasland), op aangevoerd duinzand, zandige dijken, heide, grasland (schraal grasland en hooiland), braakliggende grond, langs spoorwegen (spoorbermen en spoorwegterreinen), industrieterreinen en afgravingen (zandgroeven).

Verspreiding

Wereld: Gematigde en koudere streken op het noordelijk halfrond.

Schermhavikskruid - Hieracium umbellatum

Nederland: Algemeen in de duinen, vrij algemeen in het oosten en midden van het land en vrij zeldzaam in Zuid-Limburg. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Algemeen, maar zeldzaam in de Polders.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Schermhavikskruid - Hieracium umbellatum

Wallonë: Vrij algemeen, maar vrij zeldzaam in Brabant en in het Maasgebied.

Oude illustraties

Flora Batava, deel 3, Jan Kops (1814)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)



© 2001-2017 K.M. Dijkstra