Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Scherpe boterbloem - Ranunculus acris

Frysk: BŻterblom

English: Meadow Buttercup

FranÁais: Renoncule ‚cre

Deutsch: Scharfer HahnenfuŖ

Synoniemen:

Familie: Ranunculaceae (Ranonkelfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Boterbloem is vanwege de boterkleurige bloemblaadjes. Ranunculus is het verkleinwoord van het Latijnse rana en betekent kikker. Ranonkels groeien vaak in of langs het water en in vochtige weiden, de plek waar veel kikkers voor komen. Acris is het Latijnse woord voor scherp, naar de smaak van de plant.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: April, mei, juni, juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 30-90 cm.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een korte wortelstok.


bisque.cyverse.org -
CC0-1.0


bisque.cyverse.org -
CC BY-NC 3.0


images.cyberfloralouisiana.com -
CC BY-NC 3.0


plantdata.bio.cmich.edu -
CC BY-NC 3.0

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn behaard en dofgroen. De bloemstelen zijn slank, rond en niet gegroefd.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De verspreidstaande, handvormige bladeren zijn gedeeld in vijf of zeven slippen, vaak met een zwarte tekening. De onderste langgesteelde bladeren zijn hoekig en zeer diep ingesneden. De bovenste bladeren zijn zittend, met lintvormige slippen.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De glanzend gele bloemen zijn 2-3 cm in doorsnee. Ze hebben vijf kroonbladen en een rechtopstaande kelk. De vijf behaarde kelkbladen zitten tegen de kroon aangedrukt. De bloembodem is kaal. Bloemen met veel meeldraden. De rolronde bloemsteel is behaard.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De vruchten zijn kaal. De vruchtsnavelis kort en zwak gebogen of recht. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan ťťn jaar). Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiant - CC BY-SA 4.0


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op vochtige, matig voedselrijke tot zeer voedselrijke grond (vrijwel alle grondsoorten).

Groeiplaatsen: Bermen, dijken, grasland (vochtig, bemest grasland, hooiland en weiland), waterkanten (slootkanten), bossen (langs bospaden), kapvlakten, zeeduinen (duinvalleien) en afgravingen (leemgroeven).

Verspreiding

Wereld: Europa, behalve in de meest zuidelijke delen. Ingevoerd in o.a. Noord-Amerika, Zuid-Afrika, oostelijk Afrika en Nieuw-Zeeland.

Nederland: Algemeen.

Vlaanderen: Algemeen.
WalloniŽ:
Algemeen.

Toepassingen

Boterbloemen zijn min of meer giftig, acris. Vroeger werd de boterbloem gebruikt bij huidziekten en gewrichtsontsteking, tegenwoordig in homeopathische preparaten.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 6, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1832)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 3 (1796)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, ÷sterreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomť (1885-1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL