Wilde planten in Nederland en België

Scherpe fijnstraal - Erigeron acris

Frysk: Wyld tongersied

English: Blue Fleabane, Bitter daisy

Français: Vergerette âcre

Deutsch: Scharfes Berufkraut

Synoniemen: Erigeron acer

Familie: Asteraceae (Composietenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Fijnstraal slaat op de fijne straalbloemen. Erigeron is samengesteld uit eri (vroeg) en geron (grijs). De naam slaat op het grijze zaadpluis dat snel na de bloei in grote hoeveelheden verschijnt. Acer is het Latijnse woord voor scherp, naar de smaak van de plant.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli en augustus.

Afmeting: 20-50 cm.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Matti Virtala -
CC0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Wortels: Een korte wortelstok.


Dean Wm. Taylor -
CC BY 2.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0

Stengels: Scherpe fijnstraal heeft één of enkele rechtopstaande of opstijgende, vaak wat bochtige en meestal alleen in de bloeiwijze vertakte bloeistengels. Ze zijn vrij ruw behaard en vaak paars aangelopen.


© Wijnand van Buuren - verspreidingsatlas.nl


© Grada Menting - verspreidingsatlas.nl


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Bernd Haynold -
CC BY-SA 2.5

Bladeren: De bladeren vormen een rozet. De onderste bladeren zijn gegolfd, spatelvormig en hebben een gevleugelde steel. Meestal is de rand gaaf. De bovenste zijn langwerpig en zittend.


kuleuven-kulak.be/bioweb


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante - CC BY-SA 4.0


Kristian Peters -
CC BY-SA 3.0


Christian Fischer -
CC BY-SA 3.0

Bloemen: Polygaam. De bloemhoofdjes groeien in trossen of schermvormige pluimen, maar soms staan de bloemen afzonderlijk. De hoofdjes zijn 0,5-1½ cm. De vrouwelijke lintbloemen staan rechtop. Ze zijn roodpaars of lila en weinig langer dan de buisbloemen. De buisbloemen zijn gelig en Tweeslachtig, maar er zijn ook enkele rijen draaddunne, bleke, vrouwelijke buisbloemen. De omwindselbladen zijn vaak paarsig en dicht behaard.


© Wijnand van Buuren - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De zaden zijn 2-3 mm lang. Het vruchtpluis is wit, gelig of roodachtig. Tweezaadlobbig.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen (pioniervegetatie) op matig droge tot vochtige, matig voedselarme, zwak zure tot basische (kalkhoudende), goed doorlatende, iets humushoudende grond (zand, leem, mergel, zavel, lichte klei en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Bermen (open plekken), dijken, rotsachtige plaatsen, zeeduinen, open plaatsen in kruipwilgstruweel, grasland (droog, neutraal grasland, kalkhellingen en open plekken in laagblijvend grasland), afgravingen (o.a. steengroeven), langs spoorwegen (spoorbermen en spoorwegterreinen), tussen straatstenen, steentaluds van viaducten, opgespoten grond, drooggevallen zandplaten, oude muren en lemige plekken in grazige heide.

Verspreiding

Wereld: Gematigde en koudere streken op het noordelijk halfrond. Een andere vorm in Noord-Amerika.

Nederland: Vrij zeldzaam. Sterk afgenomen.

Vlaanderen: Zeldzaam. Het meest  in de duinen.
Wallonë
: Zeldzaam. Het meest  in Lotharingen en in het Maasdistrict.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 4, Jan Kops (1822)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 5 (1800)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL