Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Slaapbol - Papaver somniferum

Andere namen

Frysk: Moankop

English: Opium Poppy

Français: Pavot somnifère

Deutsch: Schlafmohn

Verouderde of andere namen: Maanzaad

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Ranunculales

Familie: Papaveraceae (Papaverfamilie)

Geslacht: Papaver (Klaproos)

Soort: Papaver somniferum

Naamgeving (Etymologie): Slaapbol komt van de dikke, ronde doosvrucht en van de slaapverwekkende werking van het melksap. Papaver komt van het Keltische woord papapap (kinderpapa) of van papa (pap of brij) en verum (echt of waar), m.a.w. ware pap. Het plantensap werd namelijk in de pap gedaan om kleine, huilende kinderen rustiger te maken. Somniferum betekent slaapverwekkend, vanwege de slaapopwekkende werking van het melksap.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli en augustus.

Afmeting: 30-120 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Stengels: De blauwgroene stengels staan rechtop.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De kale stengelbladen zijn stengelomvattend. Ze zijn dubbel-gekarteld tot veerlobbig en blauwgroen van kleur.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De kroonbladen kunnen wit, bleekpaars of rood zijn met aan de voet een paarse tot zwarte vlek. De bloemen zijn 3-6 cm en de meeldraden zijn meestal lichtgeel.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: De kale doosvrucht is ongeveer bolvormig en 3-6 cm. Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen op vrij droge tot vochthoudende, matig voedselrijke tot voedselrijke, zandgrond.

Groeiplaatsen: Omgewerkte grond, braakliggende grond, ruderale plaatsen en vloedmerken langs de kust.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Zuid-Europa en Zuidwest-Azië. Op veel plaatsen is de soort tegenwoordig min of meer ingeburgerd.


gbif.org

Nederland: Vaak verwilderd, maar niet echt ingeburgerd. Het meest in de kustgebieden.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Verwilderd.

Wallonië: Verwilderd.

Toepassingen

Van het melksap uit onrijpe doosvruchten wordt opium gemaakt. Het is ook de grondstof voor morfine, dat als pijnstiller wordt toegepast. Slaapbol levert maanzaad, dat bij het bakken van brood wordt gebruikt. Uit maanzaad kan papaverolie worden geperst, dat wordt gebruikt als bestanddeel van olieverf. Bij sommige cultivars zijn de bloemen gevuld en helderrood.

© 2001-2018 K.M. Dijkstra