Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Slangenkruid - Echium vulgare

Andere namen

Frysk: Spekwoartel

English: Viper's bugloss

Français: Vipérine commune

Deutsch: Natternkopf

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Boraginales

Familie: Boraginaceae (Ruwbladigenfamilie)

Geslacht: Echium (Slangenkruid)

Soort: Echium vulgare

Naamgeving (Etymologie): Echium komt van het Griekse echis (adder), omdat het zaad op een slangenkop lijkt, omdat de vrucht op de kop van een adder lijkt of eventueel door de gekromde wortel. De buiten de kroon uitstekende stijl doet aan een slangenkop denken vooral omdat die stijl ook uit twee stempels bestaat. Vulgare betekent gewoon of algemeen voorkomend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Tweejarig of meerjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 30-100 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Isidre blanc - CC BY-SA 4.0

Wortels


bisque.cyverse.org - CC BY-NC 3.0


fm-digital-assets.fieldmuseum.org - CC BY-NC 3.0


mam.ansp.org - CC BY-NC 3.0


plantdata.bio.cmich.edu - CC BY-NC 3.0

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn stekelig behaard met verspreide lange en op witte of bruine knobbels staande haren.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De gesteelde rozetbladen worden tot meer dan 20 cm lang en zijn aan de voet in een steel versmald. Ze zijn langwerpig, hebben stekelige  borstelharen en onduidelijke zijnerven. De stengelbladen staan verspreid  langs de stengel.   De bovenste bladeren zijn smaller en niet gesteeld.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloeiwijze vind je in de bovenste helft van de stengel en  is pluimvormig. De bloemen zijn lichtblauw tot helderblauw en in knop zijn ze roze. Ze zijn 1-2 cm lang, dubbel zo lang als dediep ingesneden  kelk en met een scheve mond. Ook de vijf  kelkslippen  zijn behaard. De meeldraden steken ver buiten de bloem. De stijl  groeit later uit en is dan nog langer  dan de meeldraden. De stijltop is gaffelvormig  gespleten in  twee stempellobben. De  kroonbuis heeft vijf lobben.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een splitvrucht. De vruchten zijn verborgen door de kelkslippen. De nootjes zijn bleek grijsbruin, ruw en dof. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


© Bert Verbuggen - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be


dzn.eldoc.ub.rug.nl

 

Biotoop

Bodem: Zonnige, warme, open plaatsen (pioniervegetaties) op droge, matig voedselarme tot matig voedselrijke, kalkrijke en vaak omgewerkte, humusarme grond (zand, zavel, mergel en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Ruigten (kalkrijke ruigten), bermen, afgravingen (steengroeven en hellingen van zandgroeven), zeeduinen, langs spoorwegen (spoorbermen en spoorwegterreinen), enigszins ruderale plaatsen, haventerreinen, industrieterreinen, grasland (open plekken op kalkhellingen), opgespoten grond, waterkanten (grindbanken langs de Maas en basaltglooiingen), rivierdijken, taluds van infiltratiekanalen en parkeerplaatsen.

Verspreiding

Wereld: Europa, behalve in enige randgebieden. Oostelijk tot in Centraal-Azië. Ingeburgerd in onder meer Noord-en Zuid-Amerika, Zuid-Afrika, Australië en Nieuw-Zeeland.


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen in de Hollandse en Zeeuwse duinen en plaatselijk in stedelijke gebieden en vrij zeldzaam in Zuid-Limburg en in het rivierengebied. Elders zeldzaam en zeer zeldzaam in het noordoosten.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Al voor 1500 ingevoerd (archeofyt).


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen in de duinen, in het Maasgebied en in stedelijke omgeving. Elders vrij zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.


Wallonë: Vrij algemeen in Lotharingen en de Kalkstreek(in de zuidelijke Ardennen). Elders vrij zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 3, Jan Kops (1814)


Flora Batava, deel 3, Jan Kops (1814)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 2 (1796)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 2 (1796)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra