Slanke gentiaan

Namen

Wetenschappelijk: Gentianella amarella (Gentiana amarella)

Nederlands: Slanke gentiaan (Slanke duingentiaan)

Frysk: Lyts skieppeklokje

English: Autumn Gentian (Autumn Dwarf Gentian)

Français: Gentianelle amère

Deutsch: Bitterer Enzian

Familie: Gentiaanfamilie, Gentianaceae

Geslacht: Gentianella, Baardgentiaan

Opmerking: Duingentiaan wordt in Nederland beschouwd als een variatie van Slanke gentiaan.

Naamgeving: Gentianella is het verkleinwoord van Gentiana, genoemd naar Gentius, koning van Illyrië, die de Gele gentiaan zou heben aanbevolen als geneesmiddel. Amarella betekent bitterachtig.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig, maar soms tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Augustus, september en oktober.

Afmeting: 2-30 cm.


Hugues Tinguy - CC BY-SA 2.0 FR


Hugues Tinguy - CC BY-SA 2.0 FR


Jgrahn - CC BY-SA 3.0


© Donald Cameron - gobotany.newenglandwild.org

Wortels: Worteldiepte tot 10 cm.


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org


midwestherbaria.org - CC BY-NC 3.0


sernecportal.org - CC BY-NC 3.0

Stengels: De opstijgende stengels zijn niet of alleen hogerop vertakt. Ze zijn donkergroen en vaak paars aangelopen.


© Wijnand van Buuren - verspreidingsatlas.nl


Hugues Tinguy - CC BY-SA 2.0 FR


© Donald Cameron - gobotany.newenglandwild.org


© Donald Cameron - gobotany.newenglandwild.org

Bladeren: De onderste twee of drie bladparen vormen een wortelrozet. De bladeren zijn langwerpig-eirond tot langwerpig.


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Hugues Tinguy - CC BY-SA 2.0 FR


Hugues Tinguy - CC BY-SA 2.0 FR


Peter Meininger - freenatureimages.eu

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen zijn roodachtig paars, roze, blauw of heel soms geelwit. Ze worden 1,2-2,2 cm groot en zijn meestal vijftallig. De kelkslippen zijn smal en allemaal even groot. De bochten tussen de slippen zijn stomp.


Hans Toetenel - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Hugues Tinguy - CC BY-SA 2.0 FR


Donald Macauley - CC BY-SA 2.0

Vruchten: Een doosvrucht. Het vruchtbeginsel en de vruchten zijn beide niet gesteeld. Tweezaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


http://botany.cz

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op vochtige tot vaak natte, matig voedselarme, vaak kalkrijke, soms vrij kalkarme, grazige grond.

Groeiplaatsen: Zeeduinen (lage zandheuveltjes in duinvalleien, laagblijvend duingrasland, wanden van kuilen, duinpaadjes en klippen en randen van strandvlakten die voor het grootste deel omringd zijn door duinen en zeer zelden door de vloed worden bereikt) en moerassen (kalkmoeras).

Verspreiding

Wereld: Koudere en koel-gematigde streken op het noordelijk halfrond, zuidelijk tot in Denemarken met o.a. Nederland (en België) als voorposten.

Slanke gentiaan - Gentianella amarella

Nederland: Zeldzaam in de duinen.
Rode lijst 2012. Bedreigd. Trend sinds 1950: sterk afgenomen. Zeer zeldzaam. Oorspronkelijk inheems. Beschermd.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Niet in Vlaanderen (kijk bij Duingentiaan).

Wallonië: Niet in Wallonië.

Oude illustraties

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 2, Martinus Houttuyn (1796)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2017 K.M. Dijkstra