Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Smalle wikke - Vicia sativa subsp. nigra

Andere namen

Frysk: Smelle wikke

English: Narrow-leaved Vetch

Français: Vesce à folioles étroites

Deutsch: Schmalblättrige Futterwicke

Verouderde of andere namen: Vicia sativa subsp. angustifolia, Vicia angustifolia, Smalbladige wikke, Zwarte wikke

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Fabales

Familie: Fabaceae (Vlinderbloemenfamilie)

Geslacht: Vicia (Wikke)

Soort: Vicia sativa subsp. nigra

Naamgeving (Etymologie): Vicia komt van het Latijnse vincere of vincio (binden of winden), dus een sterk rankende groeiwijze, maar misschien ook van het Griekse bikion of bicion (vaatje), dus een peulvrucht. Sativa betekent die gezaaid wordt. Nigra betekent zwart en angustifolia met smalle bladen.

Ondersoorten: De andere ondersoorten zijn: Vergeten wikke (zie daar) en Voederwikke (zie hieronder).

Wetenschappelijk: Vicia sativa subsp. sativa
Nederlands
: Voederwikke
Frysk: Boerewikke
English: Common Vetch
Français: Vesce commune
Deutsch: Futterwicke

Voederwikke is in cultuur als voedergewas en komt geregeld verwilderd voor.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig of soms tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni en juli, soms weer in september en oktober.

Afmeting: 10-100 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Dany Roussel - CC BY-SA 2.0 FR


&Sigma 64 - CC BY 3.0


Voederwikke
http://www.kuleuven-kulak.be

Wortels: Een omvangrijk stelsel van dunne, diep reikende wortels.


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org

Stengels: De klimmende, donkergroene stengels zijn alleen aan de voet vertakt en voor een deel ondergronds.
Voederwikke: Dit is een forse plant. De klimmende, donkergroene stengels zijn alleen aan de voet vertakt en voor een deel ondergronds.


http://www.kuleuven-kulak.be


Fornax - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Voederwikke
http://www.kuleuven-kulak.be

Bladeren: De onderste bladeren met één of twee paar omgekeerd hartvormige deelblaadjes. Hogerop zijn er drie tot zes paar lancetvormige deelblaadjes en aan het eind een vertakte rank. De bovenste deelblaadjes zijn 2-3 mm breed en duidelijk smaller dan de onderste. De steunblaadjes zijn meestal getand.
Voederwikke: De onderste bladeren hebben één of twee paar omgekeerd hartvormige deelblaadjes. Hogerop zijn er vier tot acht paar deelblaadjes van meer dan 5 mm breed en aan het eind een vertakte rank. De steunblaadjes zijn meestal getand.


http://www.kuleuven-kulak.be


Fornax - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Voederwikke
http://www.kuleuven-kulak.be

Bloemen: Tweeslachtig. De alleenstaande of met twee, of soms tot vier bij elkaar groeiende bloemen groeien vanuit de bladoksels. Ze zijn 1-2 cm. Meestal zijn ze eenkleurig paarsroze. De kelktanden  zijn bijna gelijk en weinig korter tot iets langer dan de buis.
Voederwikke: De bloemen zijn 1,5-3 cm. De vlag is blauwpaars en de zwaarden zijn paarsachtig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


http://www.kuleuven-kulak.be


Voederwikke
http://www.kuleuven-kulak.be

Vruchten: Een doosvrucht. De rechtopstaande peulen zijn min of meer cilindervormig en glad. Later worden ze kaal en zwart of zwartbruin. De rijpe peulen zijn 3-4 cm lang, donkerbruin tot zwart, kaal en niet ingesnoerd tussen de zaden. Ze bevatten vier tot twaalf zaden. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.
Voederwikke: De rijpe peulen zijn bruin tot bruingeel, meestal zacht behaard en ingesnoerd tusen de zaden. De rechtopstaande peulen zijn min of meer cilindervormig en glad. Later worden ze kaal en zwart of zwartbruin. Ze zijn 3-8 cm lang en bevatten eveneens vier tot twaalf zaden.


Smalle wikke
dzn.eldoc.ub.rug.nl


Voederwikke
dzn.eldoc.ub.rug.nl

   

Biotoop

Bodem: Zonnige, grazige tot open plaatsen op matig vochtige tot droge, voedselarme tot matig voedselrijke, niet te zure, vaak iets kalkhoudende grond (zand, leem, zavel, mergel en löss).

Groeiplaatsen: Bermen, grasland (schraal grasland), dijken, heggen, akkers (graanakkers), rotsachtige plaatsen, ruigten, schrale overhoeken, langs spoorwegen (spoorwegterreinen), zeeduinen (duinhellingen, in duinvalleien tussen ijl dwergstruweel, binnenduinweiland en duingrasland), rivierduinen, ruderale plaatsen, braakliggende grond, omgewerkte grond en afgravingen.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Europa, Zuidwest-Azië en Noord-Afrika. Nu in alle werelddelen.


gbif.org

Vicia sativa


gbif.org

Samlle wikke (Vicia sativa subsp. nigra)


gbif.org

Voederwikke (Vicia sativa subsp. sativa)

Nederland: Algemeen, maar vrij zeldzaam in het noordelijk zeekleigebied.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Smalle wikke

verspreidingsatlas.nl

Voederwikke

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Algemeen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Smalle wikke - Vicia sativa
Smalle wikke, Vergeten wikke en Voederwikke

Wallonië: Algemeen, maar wat minder in de Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

 

© 2001-2018 K.M. Dijkstra