Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Smalle wikke - Voederwikke - Vergeten wikke - Vicia sativa

Andere namen

Frysk: Smelle wikke, Boerewikke, Fergetten wikje

English: Narrow-leaved Vetch, Common Vetch

Français: Vesce à folioles étroites, Vesce commune, Vesce des moissons

Deutsch: Schmalblättrige Futterwicke, Futterwicke, Acker-Schmalblattwicke

Verouderde of andere namen: Vicia sativa subsp. angustifolia, Vicia angustifolia, Smalbladige wikke, Zwarte wikke, Vicia segetalis, Akkerwikke

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Fabales

Familie: Fabaceae (Vlinderbloemenfamilie)

Geslacht: Vicia (Wikke)

Soort: Vicia sativa

Naamgeving (Etymologie): Vicia komt van het Latijnse vincere of vincio (binden of winden), dus een sterk rankende groeiwijze, maar misschien ook van het Griekse bikion of bicion (vaatje), dus een peulvrucht. Sativa betekent die gezaaid wordt. Nigra betekent zwart en angustifolia met smalle bladen.

Ondersoorten: Er worden bij ons drie ondersoorten onderscheiden: Smalle wikke (Vicia sativa subsp. nigra), Voederwikke (Vicia sativa subsp. sativa) en Vergeten wikke (Vicia sativa subsp. segetalis).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig of soms tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni en juli, soms weer in september en oktober.

Afmeting: 10-100 cm.Smalle wikke


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Dany Roussel -
CC BY-SA 2.0 FR


Σ 64 -
CC BY 3.0


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Voederwikke


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vergeten wikke


© Edwin Dijkhuis - verspreidingsatlas.nl


© Edwin Dijkhuis - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb


Thierry Sénéchal-Chevallier -
CC BY-SA 2.0 FR

Wortels: Een omvangrijk stelsel van dunne, diep reikende wortels.


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: Smalle wikke: De klimmende, donkergroene stengels zijn alleen aan de voet vertakt en voor een deel ondergronds.
Voederwikke: Een forse plant.

Smalle wikke


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Fornax -
CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante - CC BY-SA 4.0


Dominique Remaud -
tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR

Voederwikke


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vergeten wikke


Hans Toetenel -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb


Rasbak -
CC BY-SA 3.0

Bladeren: Smalle wikke: De onderste bladeren met één of twee paar omgekeerd hartvormige deelblaadjes. Hogerop zijn er drie tot zes paar lancetvormige deelblaadjes en aan het eind een vertakte rank. De bovenste deelblaadjes zijn 2-3 mm breed en duidelijk smaller dan de onderste. De steunblaadjes zijn meestal getand.
Voederwikke: De onderste bladeren hebben één of twee paar omgekeerd hartvormige deelblaadjes. Hogerop zijn er vier tot acht paar deelblaadjes van meer dan 5 mm breed en aan het eind een vertakte rank. De steunblaadjes zijn meestal getand.
Vergeten wikke: De onderste bladeren met één of twee paar omgekeerd hartvormige deelblaadjes, hogerop met drie tot zes paar langwerpige tot lijnvormige deelblaadjes en aan het eind een vertakte rank. De bovenste deelblaadjes zijn 3-6 mm en niet of nauwelijks smaller dan de onderste. De steunblaadjes zijn meestal getand.Smalle wikke

Voederwikke


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vergeten wikke


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb

Bloemen: Smalle wikke: Tweeslachtig. De alleenstaande of met twee, of soms tot vier bij elkaar groeiende bloemen groeien vanuit de bladoksels. Ze zijn 1-2 cm. Meestal zijn ze eenkleurig paarsroze. De kelktanden  zijn bijna gelijk en weinig korter tot iets langer dan de buis.
Voederwikke: De bloemen zijn 1,5-3 cm. De vlag is blauwpaars en de zwaarden zijn paarsachtig.
Vergeten wikke: De alleenstaande of met twee (soms tot vier) bij elkaar groeiende bloemen groeien vanuit de bladoksels. Ze zijn 1-2 cm. De bloemen zijn meestal tweekleurig. De vlag is bleekroze of paarsachtig en de zwaarden zijn paarsrood. De kelktanden zijn bijna gelijk en weinig korter tot iets langer dan de buis.Smalle wikke


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Jean-Claude Echardour
- tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR

Voederwikke


kuleuven-kulak.be/bioweb


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vergeten wikke


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb

Vruchten: Smalle wikke: Een doosvrucht. De rechtopstaande peulen zijn min of meer cilindervormig en glad. Later worden ze kaal en zwart of zwartbruin. De rijpe peulen zijn 3-4 cm lang, donkerbruin tot zwart, kaal en niet ingesnoerd tussen de zaden. Ze bevatten vier tot twaalf zaden. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.
Voederwikke: De rijpe peulen zijn bruin tot bruingeel, meestal zacht behaard en ingesnoerd tusen de zaden. De rechtopstaande peulen zijn min of meer cilindervormig en glad. Later worden ze kaal en zwart of zwartbruin. Ze zijn 3-8 cm lang en bevatten eveneens vier tot twaalf zaden.
Vergeten wikke: De rechtopstaande peulen zijn min of meer cilindervormig en glad. Later worden ze kaal en zwart of zwartbruin. De tot 7 cm lange peulen zijn donkerbruin tot zwart, kaal en niet ingesnoerd tussen de zaden. Ze bevatten vier tot twaalf zaden.Smalle wikke


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Voederwikke


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Vergeten wikke


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, grazige tot open plaatsen op matig vochtige tot droge, voedselarme tot matig voedselrijke, niet te zure, vaak iets kalkhoudende grond (zand, leem, zavel, mergel en löss).

Groeiplaatsen: Bermen, grasland (schraal grasland), dijken, heggen, akkers (graanakkers), rotsachtige plaatsen, ruigten, schrale overhoeken, langs spoorwegen (spoorwegterreinen), zeeduinen (duinhellingen, in duinvalleien tussen ijl dwergstruweel, binnenduinweiland en duingrasland), rivierduinen, ruderale plaatsen, braakliggende grond, omgewerkte grond en afgravingen.

Verspreiding

Wereld: Smalle wikke: Oorspronkelijk uit Europa, Zuidwest-Azië en Noord-Afrika. Nu in alle werelddelen.
Voederwikke: Gekweekt en vervolgens verwilderd.
Vergeten wikke: Oorspronkelijk uit Midden-Europa.

Vicia sativa

gbif.org

Smale wikke

gbif.org

Voederwikke

gbif.org

Vergeten wikke

gbif.org

Nederland: Smalle wikke: Algemeen, maar vrij zeldzaam in het noordelijk zeekleigebied.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.
Voederwikke: Voederwikke is in cultuur als voedergewas en komt geregeld verwilderd voor.
Vergeten wikke: Vrij algemeen.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Al voor 1500 ingevoerd (archeofyt).

Smalle wikke
verspreidingsatlas.nl

Voederwikke
verspreidingsatlas.nl

Vergeten wikke
verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Algemeen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Smalle wikke - Vicia sativa
Smalle wikke, Vergeten wikke en Voederwikke

Wallonië: Algemeen, maar wat minder in de Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Vergeten wikke
Flora Batava, deel 20, Jan Kops en F.W. van Eeden (1898)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

 

© 2001-2019 K.M. Dijkstra