Wilde planten in Nederland en België

Smalle waterpest - Elodea nuttallii

Frysk: Smel wetterflok

English: Nuttall's Water-weed

Français: Elodée à feuilles étroites

Deutsch: Nutalls Wasserpest

Synoniemen:

Familie: Hydrocharitaceae (Waterkaardefamilie)

Naamgeving (Etymologie): Waterpest kan zich explosief uitbreiden en zorgde vroeger voor verstopte waterwegen, vandaar de naam waterpest. Elodea komt van het Griekse helodes (moerassig).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hydrofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli en augustus.

Afmeting: 50-300 cm.


Christian Fischer -
CC BY-SA 3.0


Christian Fischer -
CC BY-SA 3.0


Christian Fischer -
CC BY-SA 3.0


Marie Portas - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR

Wortels: Wortelend in de bodem onder water. Een afgebroken stengeldeel met een vertakking kan wortel schieten en zo voor verspreiding zorgen.


Daniele Saiani -
CC BY-NC-ND 4.0


Dean Wm. Taylor -
CC-BY-NC-SA-3.0


europeana.eu -
CC0


europeana.eu -
CC0

Stengels: De lichtgroene, vertakte stengels zijn tengerder dan die van Brede waterpest. Ze groeien zowel in verticale als in horizontale richting. Ze overwinteren met op de bodem kruipende, bebladerde stengels. Vaak vormen ze massavegetaties.


ecwoolley -
CC BY-NC 4.0


Christian Fischer -
CC BY-SA 3.0


Marie Portas - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


aarongunnar -
CC BY 4.0

Bladeren: De spitse, lijn-lancetvormige bladeren vormen steeds kransen van drie of vier. De onderste staan echter tegenoverelkaar. Ze zijn maximaal 2 mm breed en 2½ cm lang. Een deel van de bladeren is achterovergekromd. De zijranden zijn vaak iets naar beneden gebogen. Aan elke kant zitten 27 tot 29 zeer kleine, moeilijk zichtbare tandjes. Als de bladeren uit het water worden gehaald vallen ze samen als een penseel.


jim_keesling -
CC BY-NC 4.0


Christian Fischer -
CC BY-SA 3.0


Marie Portas - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Botaplus - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR

Bloemen: Eenslachtig. Tweehuizig. De vrouwelijke bloemen zijn wit en 2-3½ mm. Ze hebben een tot 10 cm lange kelkbuis, groeiend vanuit een bloeischede in een bladoksel en die net boven water uitsteekt. Er zijn drie kroonbladen en drie kelkbladen. Mannelijke planten komen bij ons niet voor. De mannelijke bloemen laten al in knop los, stijgen naar het wateroppervlak en gaan daar open, waarna ze vrijzwemmend voor bestuiving zorgen.


Arie Benschop -
CC BY-NC 4.0


Vrouwelijke bloem
R a mueller -
CC BY-SA 3.0


Vrouwelijke bloemen
Marie Portas - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


Vrouwelijke bloemen
Marie Portas - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR

Vruchten: Een bes. Tweezaadlobbig. In onze omgeving onstaan echter geen vruchten. Verspreiding gebeurt alleen door afgebroken, wortelende stengeldelen.


© Biopix: JC Schou


© Biopix: JC Schou


© Biopix: JC Schou

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen in ondiep, stilstaand of stromend, voedselrijk, zwak zuur tot kalkrijk, bij voorkeur hard, soms vervuild, zoet, soms zwak brak water (alle grondsoorten, organisch of mineraal).

Groeiplaatsen: Water (sloten, kanalen, vaarten, plassen, afwateringskanaaltjes en aan de randen van groter water).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Noord-Amerika. Ingeburgerd in Europa en Japan.

Nederland: Algemeen, maar zeldzamer in Zeeland, op de Veluwe en op een aantal Waddeneilanden. Voor het eerst gevonden in 1941.

Vlaanderen: Algemeen ingeburgerd. Voor het eerst gevonden in 1939.
Wallonië:
Vrij zeldzaam ingeburgerd.

Opmerkingen

Vermoedelijk is Smalle waterpest in Europa terechtgekomen als een weggeworpen aquariumplant. In Europa zijn vrijwel alleen vrouwelijke planten ingeburgerd (behalve op één plek in Oost-Europa). In Japan komen alleen mannelijke planten voor.

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL