Wilde planten in Nederland en België

Smalle wikke, Voederwikke en Vergeten wikke - Vicia sativa

Frysk: Smelle wikke, Boerewikke en Fergetten wikje

English: Narrow-leaved Vetch, Common Vetch

Français: Vesce à folioles étroites, Vesce commune, Vesce des moissons

Deutsch: Schmalblättrige Futterwicke, Futterwicke, Acker-Schmalblattwicke

Synoniemen: Vicia sativa subsp. angustifolia, Vicia angustifolia, Smalbladige wikke, Zwarte wikke, Vicia segetalis, Akkerwikke

Familie: Fabaceae (Vlinderbloemenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Vicia komt van het Latijnse vincere of vincio (binden of winden), dus een sterk rankende groeiwijze, maar misschien ook van het Griekse bikion of bicion (vaatje), dus een peulvrucht. Sativa betekent die gezaaid wordt. Nigra betekent zwart en angustifolia met smalle bladen.

Ondersoorten: Er worden bij ons drie ondersoorten onderscheiden: Smalle wikke (Vicia sativa subsp. nigra), Voederwikke (Vicia sativa subsp. sativa) en Vergeten wikke (Vicia sativa subsp. segetalis).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig of soms tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Hoofdbloei: Mei, juni en juli, soms weer in september en oktober.

Afmeting: 10-100 cm.

Smalle wikke


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Dany Roussel -
CC BY-SA 2.0 FR


ramazan_murtazaliev -
CC BY-NC 4.0


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Voederwikke


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vergeten wikke


© Edwin Dijkhuis - verspreidingsatlas.nl


© Edwin Dijkhuis - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb


Thierry Sénéchal-Chevallier -
CC BY-SA 2.0 FR

Wortels: Een omvangrijk stelsel van dunne, diep reikende wortels.


Neuchâtel Herbarium -
CC BY-SA 3.0


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: Smalle wikke: De klimmende, donkergroene stengels zijn alleen aan de voet vertakt en voor een deel ondergronds.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Fornax -
CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante - CC BY-SA 4.0


Dominique Remaud -
tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR

Voederwikke: Een forse plant.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vergeten wikke


Hans Toetenel -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb


Rasbak -
CC BY-SA 3.0

Bladeren: Smalle wikke: De onderste bladeren met één of twee paar omgekeerd hartvormige deelblaadjes. Hogerop zijn er drie tot zes paar lancetvormige deelblaadjes en aan het eind een vertakte rank. De bovenste deelblaadjes zijn 2-3 mm breed en duidelijk smaller dan de onderste. De steunblaadjes zijn meestal getand.


kuleuven-kulak.be/bioweb


Fornax -
CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante - CC BY-SA 4.0


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Voederwikke: De onderste bladeren hebben één of twee paar omgekeerd hartvormige deelblaadjes. Hogerop zijn er vier tot acht paar deelblaadjes van meer dan 5 mm breed en aan het eind een vertakte rank. De steunblaadjes zijn meestal getand.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vergeten wikke: De onderste bladeren met één of twee paar omgekeerd hartvormige deelblaadjes, hogerop met drie tot zes paar langwerpige tot lijnvormige deelblaadjes en aan het eind een vertakte rank. De bovenste deelblaadjes zijn 3-6 mm en niet of nauwelijks smaller dan de onderste. De steunblaadjes zijn meestal getand.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb

Bloemen: Smalle wikke: Tweeslachtig. De alleenstaande of met twee, of soms tot vier bij elkaar groeiende bloemen groeien vanuit de bladoksels. Ze zijn 1-2 cm. Meestal zijn ze eenkleurig paarsroze. De kelktanden zijn bijna gelijk en weinig korter tot iets langer dan de buis.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Jean-Claude Echardour
- tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR

Voederwikke: De bloemen zijn 1,5-3 cm. De vlag is blauwpaars en de zwaarden zijn paarsachtig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vergeten wikke: De alleenstaande of met twee (soms tot vier) bij elkaar groeiende bloemen groeien vanuit de bladoksels. Ze zijn 1-2 cm. De bloemen zijn meestal tweekleurig. De vlag is bleekroze of paarsachtig en de zwaarden zijn paarsrood. De kelktanden zijn bijna gelijk en weinig korter tot iets langer dan de buis.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb

Vruchten: Smalle wikke: Een doosvrucht. De rechtopstaande peulen zijn min of meer cilindervormig en glad. Later worden ze kaal en zwart of zwartbruin. De rijpe peulen zijn 3-4 cm lang, donkerbruin tot zwart, kaal en niet ingesnoerd tussen de zaden. Ze bevatten vier tot twaalf zaden. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Digitale zadenatlas

Voederwikke: De rijpe peulen zijn bruin tot bruingeel, meestal zacht behaard en ingesnoerd tusen de zaden. De rechtopstaande peulen zijn min of meer cilindervormig en glad. Later worden ze kaal en zwart of zwartbruin. Ze zijn 3-8 cm lang en bevatten eveneens vier tot twaalf zaden.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Digitale zadenatlas

Vergeten wikke: De rechtopstaande peulen zijn min of meer cilindervormig en glad. Later worden ze kaal en zwart of zwartbruin. De tot 7 cm lange peulen zijn donkerbruin tot zwart, kaal en niet ingesnoerd tussen de zaden. Ze bevatten vier tot twaalf zaden.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, grazige tot open plaatsen op matig vochtige tot droge, voedselarme tot matig voedselrijke, niet te zure, vaak iets kalkhoudende grond (zand, leem, zavel, mergel en löss).

Groeiplaatsen: Bermen, grasland (schraal grasland), dijken, heggen, akkers (graanakkers), rotsachtige plaatsen, ruigten, schrale overhoeken, langs spoorwegen (spoorwegterreinen), zeeduinen (duinhellingen, in duinvalleien tussen ijl dwergstruweel, binnenduinweiland en duingrasland), rivierduinen, ruderale plaatsen, braakliggende grond, omgewerkte grond en afgravingen.

Verspreiding

Wereld: Vicia sativa: In alle werelddelen.

Smalle wikke: Oorspronkelijk uit Europa, Zuidwest-Azië en Noord-Afrika. Nu in alle werelddelen.

Voederwikke: Gekweekt en vervolgens verwilderd.

Vergeten wikke: Oorspronkelijk uit Midden-Europa.

Nederland: Smalle wikke: Algemeen.

Voederwikke: Vrij algemeen. Ingeburgerd. Voederwikke is in cultuur als voedergewas.

Vergeten wikke: Vrij algemeen.

Vlaanderen: Smalle wikke: Algemeen.
Wallonië: Vrij algemeen.

Vlaanderen: Voederwikke: Vrij algemeen.
Wallonië: Vrij zeldzaam.

Vlaanderen: Vergeten wikke: Algemeen.
Wallonië: Vrij zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Vergeten wikke
Flora Batava, deel 20, Jan Kops en F.W. van Eeden (1898)


Cruijdeboek, deel 4, Rembert Dodoens. Corenen, Legumina, Distelen ende dyerghelijcke (1554)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL