Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Sofiekruid - Descurainia sophia

Andere namen

Frysk: Fine raket

English: Flixweed

Français: Sagesse des chirurgiens

Deutsch: Besenrauke

Verouderde of andere namen: Sisymbrium sophia, Sophiekruid

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Brassicales

Familie: Brassicaceae (Kruisbloemenfamilie)

Geslacht: Descurainia (Sofiekruid)

Soort: Descurainia sophia

Naamgeving (Etymologie): Descurainia is genoemd naar de Franse apotheker en botanicus François Descurain (1658-1740). Sophia is afkomstig uit het Grieks, wat wijsheid betekent, maar de naam kan ook afstammen van St. Sophia van Rome (gestorven rond 304). Zij was een jonge maagd die vereerd werd als een Christelijke martelares tijdens de regering van Diocletianus. Ze werd ingeroepen tegen late vorst en wordt in Duitsland kalte Sophie genoemd, een van de ijsheiligen.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig of soms tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 30-90 cm.


© Bert Verbuggen - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Matt Lavin - CC BY-SA 2.0


Meneerke bloem  - CC BY-SA 3.0

Wortels


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De naar boven toe vertakte stengels zijn behaard met sterharen, zelden zijn ze kaal.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Bert Verbuggen - verspreidingsatlas.nl


Fornax - CC BY-SA 3.0


Fornax - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De grijsgroene bladeren zijn twee- of drievoudig geveerd met lijnvormige bladslippen. Op de bladeren groeien eveneens sterharen. Het blad lijkt enigszins op een varenblad.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Fornax - CC BY-SA 3.0


http://www.kuleuven-kulak.be

Bloemen: Tweeslachtig. De bleekgele bloemen zijn 2-4 mm. De kroonbladen zijn korter dan de kelkbladen.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Bert Verbuggen - verspreidingsatlas.nl


http://www.kuleuven-kulak.be


Sanja565658 - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een doosvrucht. De gebogen tot bijna rechtopstaande hauwen zijn zeer smal (ongeveer 1 mm) en meestal 1½-2½ cm lang (soms 0,8-4½ cm). Tweezaadlobbig.


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

   

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen op droge, vrij voedselarme, kalkrijke, verstoorde zandgrond en op stenige plaatsen. Ze verdraagt enige betreding.

Groeiplaatsen: Wegranden, bermen (omgewerkte plaatsen), akkers, puin, zeeduinen (open plekken in bermen, begraasde duinen en bij bewoning), muren, ruderale plaatsen, ruigten (kalkrijke ruigten), langs spoorwegen (spoorbermen en spoorwegterreinen), industrieterreinen en haventerreinen.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Europa en Azië. Nu in alle werelddelen, in gematigde en koude streken.


gbif.org

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen in de duinen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Vrij zeldzaam. Al voor 1500 ingevoerd (archeofyt).


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen in het kustgebied. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam. Sterk afgenomen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.


Wallonië: Zeer zeldzaam. Recent niet meer gevonden.
Rode lijst. Ernstig bedreigd.

Toepassingen

De oude naam Sophia chirurgorum betekent chirurgenwijsheid. Aan Sofiekruid werden wondhelende eigenschappen toegeschreven.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 2 (1796)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen. Deel 2 (1796)


Wellsame
Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


B
Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

 

© 2001-2018 K.M. Dijkstra